Cadeaus zoeken met een chatbot: zo laat je AI helpen bij je feestdagenaankopen

Wat het onderzoek zegt

Het onderzoek waar BNR over schreef, is van Adobe en gaat over de Verenigde Staten. De onderzoekers verwachten een stijging van 130 procent in het gebruik van AI bij het shoppen ten opzichte van vorig jaar. Mensen die AI gebruiken om informatie te verzamelen, kopen volgens Adobe vaker iets en geven per aankoop meer uit.

Voor Nederland zijn er eigen cijfers. Uit onderzoek van Q&A Retail uit mei 2026, waar Ecommercenews over schreef, blijkt dat de helft van de Nederlandse consumenten wel eens een AI-tool gebruikt tijdens het winkelen. ChatGPT wordt daarbij het vaakst genoemd, gevolgd door Gemini en Copilot. Mensen gebruiken de tools vooral om productinformatie op te zoeken, producten te vergelijken en inspiratie op te doen. Dat laatste is precies waar het bij cadeaus om draait.

Vragen die goed werken

Een chatbot geeft betere ideeën naarmate je hem meer vertelt. Vraag je om een cadeau voor een man van zestig, dan krijg je een lijst met whisky, een boek en sokken. Vertel je meer over de persoon, dan wordt het interessanter. Een paar voorbeelden van vragen die beter werken.

• Mijn schoonvader is net met pensioen, fietst veel, leest graag over geschiedenis en heeft een hekel aan spullen die in de kast belanden. Geef tien ideeën voor een cadeau dat hij echt gebruikt.
• Ik zoek een surprise-idee voor een collega die van koken houdt. Het moet grappig zijn en ik wil er een gedicht bij schrijven. Geef vijf ideeën met een aanzet voor het gedicht.
• Geef ideeën voor een cadeau voor een tiener van vijftien die veel gamet, maar geen game zelf, want ik weet niet welke hij al heeft.
• Ik heb deze drie ideeën. Wat zijn de nadelen van elk, en welke vragen zou ik mezelf moeten stellen voordat ik kies?

Die laatste vraag is onderschat. Een chatbot is niet alleen goed in bedenken, maar ook in tegenspreken. Laat hem je eigen ideeën kritisch bekijken en je komt vaak sneller tot een keuze.

Waar je op let

Hier zitten de valkuilen, en ze zijn niet klein. Het eerste is actualiteit. Een chatbot kent niet altijd het huidige aanbod. Producten die hij noemt, kunnen uit de handel zijn of een opvolger hebben gekregen. Controleer dus altijd in een winkel of het product nog bestaat.

Het tweede zijn prijzen. Chatbots noemen soms bedragen die niet meer kloppen, of die ze uit een oude bron halen. Vertrouw nooit op een prijs uit een chatbot, maar kijk bij de winkel zelf.

Het derde is gesponsorde inhoud. De grote AI-bedrijven experimenteren met winkelfuncties en advertenties in hun chatbots. Niet elke aanbeveling hoeft dan neutraal te zijn. Staat er bij een product een label als gesponsord of advertentie, weeg dat dan mee. En let op producten die opvallend vaak terugkomen, want dat kan betekenen dat een merk er goed in is om zichtbaar te zijn voor AI, niet dat het het beste cadeau is.

Het vierde is de chatbot die zelf voor je winkelt. Sommige diensten bieden agents die een product zoeken en afrekenen. Wij zouden de laatste stap, het betalen, altijd zelf doen. We schreven eerder over webwinkels die shoppers met een AI-agent weren, en ook de incidenten met agents van de afgelopen maanden zijn een reden om de portemonnee in eigen hand te houden.

Wat je beter zelf doet

Een chatbot is een prima brainstormpartner als je vastzit. Maar een goed cadeau gaat over de persoon, en die ken jij beter dan welk taalmodel ook. Gebruik de chatbot dus voor de lijst met ideeën en de tegenvragen, en kies zelf. Voor het surprise-gedicht geldt hetzelfde. Laat de chatbot een opzet maken, maar zet er iets in wat alleen jij kunt weten. Daar lacht de ontvanger om, niet om de rijmpjes.