Onderwerpen
Schrijven & onderzoek

Goede ChatGPT-prompts in het Nederlands schrijven

Een goede Nederlandse prompt benoemt taak, context, bron, grenzen en gewenst resultaat zonder onnodige prompttrucs.

Papieren en een oranje potlood als illustratie bij schrijven met AI

Een goede prompt voor ChatGPT hoeft niet slim te klinken. Beschrijf wat je wilt, voor wie het resultaat is, welk materiaal gebruikt mag worden en wat absoluut niet verzonnen mag worden. Vraag daarna om een controleerbare vorm. In het Nederlands werkt gewone, precieze taal beter dan een lange rolbeschrijving vol superlatieven en geheime commando's.

Begin met één duidelijke taak

Schrijf eerst een werkwoord: vat samen, vergelijk, controleer, herschrijf of orden. Combineer niet meteen tien opdrachten. Bij een ingewikkelde taak laat je eerst een plan of vragenlijst maken. Zo kun je bijsturen voordat de chatbot honderden woorden produceert die op een verkeerde aanname rusten.

Geef alleen nuttige context

Noem doelgroep, doel en situatie. Voor een e-mail zijn relatie en gewenste actie relevant; de hele bedrijfsgeschiedenis meestal niet. Anonimiseer persoonsgegevens en vertrouwelijke gegevens. Zeg expliciet wanneer de chatbot alleen aangeleverde tekst mag gebruiken. Een korte bron met duidelijke grenzen is vaak beter dan een enorme gegevensdump.

Omschrijf het gewenste resultaat

Vraag om lengte, taalniveau, structuur en bestandsvorm wanneer die echt belangrijk zijn. Voeg een klein voorbeeld toe als toon lastig uit te leggen is. Vermijd een stapel stijlwoorden die elkaar tegenspreken. 'Zakelijk, vriendelijk, maximaal 120 woorden, met één concrete vraag' is bruikbaarder dan 'professioneel, inspirerend, krachtig en uniek'.

Benoem wat onzeker is

Vraag de chatbot ontbrekende informatie als vraag terug te geven of met een label te markeren. Laat hem geen namen, bronnen, cijfers of ervaringen toevoegen die niet in de input staan. Bij actueel onderzoek vraag je om primaire bronnen en open je die zelf. Een expliciete grens voorkomt niet elke fout, maar maakt controle eenvoudiger.

Werk in korte rondes

Beoordeel na iedere stap inhoud voordat je om stijlverbetering vraagt. Eerst feiten en ordening, daarna toon en lengte. Wanneer het resultaat ontspoort, herstel de prompt in plaats van vijf vage correcties achter elkaar te stapelen. Start desnoods een nieuw gesprek met een schone samenvatting van de eisen.

Bewaar prompts als sjabloon, niet als wet

Een vaste prompt kan handig zijn voor terugkerend werk, maar controleer of de taak nog hetzelfde is. Pas doelgroep, bron en risiconiveau aan. Een prompt voor een interne notitie hoort niet automatisch bij een klantbrief. Noteer ook welke versie van het resultaat je hebt gecontroleerd.

Controleer het resultaat zelf

Test een prompt met een bron waarvan je de inhoud kent. Kijk of de chatbot alle grenzen volgt, geen feiten toevoegt en de gewenste vorm levert. Verwijder daarna overbodige instructies en test opnieuw. Een kortere prompt die hetzelfde resultaat geeft is makkelijker te onderhouden. Bewaar naast het sjabloon één goed voorbeeld en een lijst met bekende fouten.

Gebruik een vraag goed aan ChatGPT stellen voor de basis van een gesprek. Controleer bij feiten altijd de betrouwbaarheid van ChatGPT beoordelen, ook wanneer de prompt precies is.

Bronnen en controle

De uitleg is gebaseerd op onderstaande documentatie. Software en abonnementen kunnen veranderen.

Tools bij dit onderwerp

Alle dossiers ↗