Hoeveel energie kost een vraag aan een chatbot? Wat de cijfers zeggen
Inhoudsopgave
Dat roept een vraag op die veel gebruikers zich stellen: hoeveel energie kost het eigenlijk als ik een chatbot iets vraag? Er circuleren veel getallen, van een flesje water per vraag tot een hele huishoudelijke dagvoorraad. Wat zeggen de cijfers die er echt zijn?
Wat bekend is over één vraag
Lang waren er alleen schattingen van buitenstaanders. Sinds 2025 hebben twee grote AI-bedrijven zelf cijfers gegeven, en een onafhankelijk onderzoeksinstituut kwam op hetzelfde niveau uit.
| Bron | Wat er gemeten is | Energie per vraag |
|---|---|---|
| Google, augustus 2025 | Mediane tekstvraag aan Gemini-apps | 0,24 wattuur |
| OpenAI (Sam Altman), juni 2025 | Gemiddelde vraag aan ChatGPT | ongeveer 0,34 wattuur |
| Epoch AI, februari 2025 | Schatting voor een gewone vraag aan GPT-4o | ongeveer 0,3 wattuur |
Google publiceerde er een uitgebreide methode bij. Volgens het bedrijf staat een mediane tekstvraag gelijk aan minder dan negen seconden televisiekijken, en kost hij ongeveer vijf druppels water voor koeling. Het bedrijf meldde ook dat de energie per vraag in twaalf maanden 33 keer lager werd. OpenAI-topman Sam Altman schreef in een blogbericht dat een gemiddelde vraag ongeveer evenveel stroom kost als een oven in iets meer dan een seconde. Epoch AI kwam met een eigen berekening op een vergelijkbaar getal, veel lager dan de oudere schatting van 3 wattuur die lang rondging.
Waarom die getallen niet het hele verhaal zijn
Een paar kanttekeningen zijn nodig, en die maken het verschil tussen geruststelling en een goed beeld.
Ten eerste gaan deze cijfers over een gewone tekstvraag. Een chatbot die lang nadenkt voor hij antwoordt, een lang document doorleest, een afbeelding maakt of een video genereert, gebruikt veel meer rekenkracht, en dus meer stroom. Bedrijven geven voor die zwaardere taken nauwelijks cijfers. De mediane vraag van Google zegt dus weinig over iemand die de hele dag met een redeneermodel en een AI-agent werkt.
Ten tweede zijn het opgaven van de bedrijven zelf, zonder dat buitenstaanders ze volledig kunnen controleren. Google legde zijn methode uit, Altman gaf alleen een getal.
Ten derde zit het grootste deel van de energie niet in jouw vraag, maar in het geheel. Het trainen van nieuwe modellen kost enorme hoeveelheden stroom, en de schaal is groot: honderden miljoenen mensen stellen elke dag vragen. Volgens het Internationaal Energieagentschap gebruikten datacenters wereldwijd in 2024 ongeveer 415 terawattuur, zo’n 1,5 procent van alle elektriciteit, en dat kan tot 2030 meer dan verdubbelen, vooral door AI. Dat staat in het rapport Energy and AI.
Waar de stroom vandaan komt
Hier komt het nieuws over Anthropic weer in beeld. Hoeveel CO2 een vraag oplevert, hangt minder af van de wattuur en meer van de stroombron. In de Verenigde Staten, waar de meeste grote datacenters staan, komt volgens The Verge zo’n 40 procent van de elektriciteit uit gas. Door een tekort aan grote gasturbines plaatsen ontwikkelaars soms eenvoudigere, minder efficiënte installaties op het terrein, wat meer vervuiling oplevert. Anthropic schrijft in zijn beursstukken dat het projecten moet uitstellen of schrappen als het geen gas en pijpleidingcapaciteit kan regelen.
Voor jou als gebruiker in Nederland is dat lastig te beïnvloeden, want je weet meestal niet in welk datacenter je vraag wordt beantwoord. Europese aanbieders en zakelijke abonnementen bieden soms verwerking binnen de EU, waar meer stroom uit hernieuwbare bronnen komt, zoals bij de AI-fabriek in de Rotterdamse haven.
Zo gebruik je AI zuiniger
Eén vraag aan een chatbot is in energie vergelijkbaar met een paar seconden een apparaat aan laten staan. Je hoeft je daar niet schuldig over te voelen. Wie AI veel gebruikt, kan wel bewust kiezen, en dat scheelt vaak ook tijd en geld.
- Kies het lichtste model dat volstaat. Een snel, klein model is voor een eenvoudige vraag of een korte tekst prima. Bewaar het denkmodel voor ingewikkelde problemen.
- Vraag niet tien keer opnieuw. Een duidelijke vraag met context levert in één keer een beter antwoord op dan steeds opnieuw genereren.
- Gebruik een zoekmachine voor feitjes. Voor een openingstijd of een adres is een gewone zoekopdracht sneller en betrouwbaarder.
- Wees zuinig met beeld en video. Daar zit per opdracht de meeste rekenkracht in. Maak eerst een paar proefbeelden voordat je een hele serie laat maken.
- Draai klein werk lokaal. Een klein model op je eigen computer gebruikt stroom die je zelf ziet op je meter. Hoe dat werkt, lees je in ons stuk over zelf een AI-model draaien.
De eerlijke conclusie is dat jouw losse vraag weinig uitmaakt, maar dat de optelsom het wel doet. Dat Anthropic in zijn beursstukken zo openlijk over gas, stroomtekorten en klimaatrisico’s schrijft, laat zien dat de sector dat zelf ook weet. Hoe groen AI wordt, beslist vooral waar de bedrijven hun stroom inkopen. Dat zie je als gebruiker niet terug in je chatvenster, maar wel in de keuzes die je maakt over welke dienst je gebruikt en hoe vaak.
