Gratis of betaald: wat kun je met de gratis versie van een chatbot
Met de gratis versie van ChatGPT, Claude of Gemini kun je in 2026 verrassend veel. Gewoon chatten, een tekst laten herschrijven, iets op internet laten opzoeken en zelfs een afbeelding maken zit bij alle drie in het gratis account. Waar je tegenaan loopt, zijn limieten, zoals hoeveel je mag uploaden, hoe lang een document mag zijn en hoe vaak je de zwaardere functies gebruikt. Een abonnement verdient zich pas terug als je die grenzen elke week raakt, niet omdat je er een keer tegenaan liep.
Wat de gratis versies naast elkaar kunnen
We legden de prijspagina’s van OpenAI, Anthropic en Google naast elkaar, zoals ze er op 23 september 2026 bij stonden. De aanbieders geven zelden harde aantallen, maar wel wat er in het gratis pakket zit en wat niet.
| ChatGPT Free | Claude Free | Gemini (gratis) | |
|---|---|---|---|
| Gewoon chatten | Onbeperkt met GPT-5.6 Luna, zolang je geen misbruik maakt | Ja, met gebruikslimieten | Ja, met wisselende toegang tot het sterkere model |
| Documenten uploaden | Beperkt aantal berichten met uploads | Bestanden maken en bewerken met code | Niet apart vermeld |
| Hoeveel tekst in één keer | Ongeveer 12 pagina’s bij het snelle model | Niet vermeld | Niet vermeld |
| Beeld maken | Beperkt en langzamer | Geen beeldgenerator in het overzicht | Ja, maken en bewerken |
| Geheugen | Beperkt | Geheugen over gesprekken heen | Niet apart vermeld |
| Spraak | Beperkt aantal voicechats | Spraakmodus | Niet apart vermeld |
| Diepgaand onderzoek | Beperkt | Ja | Onderzoeksassistent |
| Projecten | Nee | Tot 5 | Niet vermeld |
Wat opvalt, is hoe ver de gratis versies inmiddels gaan. Claude geeft gratis gebruikers geheugen, internetzoeken, onderzoek en koppelingen met andere apps. Gemini laat je gratis beelden maken en bewerken en geeft er 15 GB opslag bij je Google-account bij. ChatGPT belooft onbeperkt chatten, al is dat met het lichtere Luna-model en onder de voorwaarde dat het gebruik redelijk blijft.
Waar de gratis versie ophoudt
De verschillen zitten zelden in wat een chatbot kan, maar in hoeveel en hoe lang. Drie grenzen kom je in de praktijk het eerst tegen.
Lange documenten. Bij ChatGPT is dit de duidelijkste grens die de aanbieder zelf noemt. Het snelle model in het gratis account neemt ongeveer 12 pagina’s tekst in één keer op. Bij Go en Plus is dat ongeveer 40 pagina’s. Wie regelmatig een rapport, contract of scriptie wil laten samenvatten, merkt dat direct, want bij een te lang stuk mist de samenvatting gewoon een deel.
Uploads en beelden per dag. Alle drie werken met limieten die ze niet in vaste getallen uitdrukken. Je kunt nog chatten terwijl een upload of een extra afbeelding even niet lukt. Dat is geen storing maar het gratis pakket. In ons stuk over ChatGPT gratis gebruiken lees je hoe je bijhoudt welke limiet je precies raakt.
Werken in projecten. Wie steeds met dezelfde bestanden en instructies werkt, bijvoorbeeld voor een vaste klant of een studieproject, heeft veel aan projecten. ChatGPT houdt projecten, geplande taken en eigen GPT’s voor betalende gebruikers. Claude geeft gratis gebruikers er vijf, wat voor thuisgebruik vaak genoeg is.
Bij Gemini ligt het accent anders. Het gratis account doet veel, maar videogeneratie en Gemini in Gmail zitten pas in de betaalde abonnementen, die Google verkoopt als twee of vier keer zoveel gebruik als de gratis versie.
Wanneer een abonnement zich terugverdient
Onze vuistregel is eenvoudig. Houd een week bij wanneer je tegen een grens aanloopt, en welke. Kom je er hooguit een of twee keer tegenaan, dan is wachten of even overstappen naar een andere gratis chatbot goedkoper dan betalen. Zit je er bijna elke werkdag tegenaan, dan kost het abonnement je waarschijnlijk minder dan de tijd die je nu verliest.
Concreet zijn dit de situaties waarin betalen zin heeft:
- Je laat vaak stukken samenvatten die langer zijn dan een handvol pagina’s.
- Je werkt dagelijks met dezelfde documenten en wilt die in een project bij elkaar houden.
- Je gebruikt AI voor je werk en loopt midden op de dag tegen de limiet van het sterkere model aan.
- Je wilt video maken of AI gebruiken binnen je mail en kantoorprogramma’s.
Een tussenweg die veel mensen vergeten, is spreiden. Omdat elke aanbieder een eigen limiet heeft, kun je met twee gratis accounts bij verschillende diensten een heel eind komen. Claude voor een lang stuk tekst, Gemini voor een afbeelding, ChatGPT voor een snelle vraag. Wat past bij welk soort werk, lees je in onze vergelijking van Claude en ChatGPT en in welke chatbot het beste bij je taak past.
Wat je met gratis niet moet doen
Een gratis account is geen proefversie waar minder regels voor gelden. Op de prijspagina van ChatGPT staat bij alle vier de consumentenabonnementen, dus ook bij het gratis account, dat je inhoud gebruikt kan worden om modellen te trainen, met een mogelijkheid om je af te melden. Kijk dus in de instellingen voordat je iets persoonlijks of vertrouwelijks invoert, en lees ons stuk over wat je veilig met ChatGPT kunt delen.
Maak ook geen tweede account aan om een limiet te omzeilen. Je raakt je geschiedenis en instellingen kwijt, en voor een beetje extra ruimte is een goedkoper tussenabonnement zoals ChatGPT Go er juist voor bedoeld. Wat de betaalde varianten precies kosten, houden we bij in de stukken over ChatGPT Plus en de prijzen van Claude.
Voor de meeste mensen die af en toe een mail laten herschrijven of iets willen uitzoeken, is gratis in 2026 gewoon genoeg. Het abonnement is er voor wie AI elke dag voor zijn werk gebruikt, en die merkt dat meestal vanzelf.
