AI 725 keer goedkoper geworden: waarom je abonnement toch niet daalt

Wat er precies goedkoper werd

Het antwoord zit in wat Epoch heeft gemeten. Volgens TechSpot, dat het rapport uitgebreid beschreef, kijkt Epoch niet naar de prijs van het nieuwste model of van een abonnement. Het kijkt naar wat het kost om een vast prestatieniveau te halen, bijvoorbeeld een bepaalde score op een lastige wetenschappelijke test met vragen op universitair niveau. Die kosten daalden sinds 2023 met gemiddeld 47 procent per kwartaal. Over een jaar is dat ongeveer een factor 13. De prijs van een vast niveau halveert zo ongeveer elke drie maanden.

Het voorbeeld dat Epoch zelf geeft, maakt het concreet. Het model o3 van OpenAI haalde begin 2025 een bepaalde score tegen een bepaald bedrag per vraag. Ongeveer anderhalf jaar later haalde GPT-5.6 Luna dezelfde score voor een fractie daarvan, ruim zevenhonderd keer minder. Dat is waar de kop van Bright vandaan komt.

Ter vergelijking noemt Epoch andere technologieën. De daling is volgens TechSpot ongeveer vier keer zo snel als die van het in kaart brengen van DNA en achttien keer zo snel als die van lithiumbatterijen. Bij batterijen duurt een halvering van de prijs bijna vijf jaar, bij AI drie maanden.

Waarom je abonnement toch niet daalt

De sleutel zit in de woorden vast prestatieniveau. Wat twee jaar geleden het beste model was, is nu spotgoedkoop. Maar wat je met een abonnement koopt, is niet het model van twee jaar geleden. Je koopt toegang tot het nieuwste en zwaarste model, en dat is telkens weer duur. Elke keer dat een oud niveau goedkoop wordt, schuift de top een stap op.

Daar komen drie dingen bij die TechSpot uit het rapport haalt.

• De daling vertraagt. Over de vijf tests die Epoch volgde, daalden de kosten eerst met 66 procent per kwartaal. Twee jaar later was dat nog 32 procent. Nog altijd snel, maar het gaat minder hard.
• De fysieke kosten lopen op. Energie, ruimte in datacenters en chips worden duurder. Daar kun je met slimmere software maar tot een bepaalde grens omheen. Dat merk je ook buiten AI, zoals we zagen bij een pc bouwen die ruim de helft duurder werd.
• Niet elke taak volgt dezelfde lijn. Bij wiskundige opgaven veranderden de kosten tussen 2025 en 2026 nauwelijks, waarna ze halverwege 2026 ineens daalden. Er bestaat dus niet één prijscurve voor alles wat AI doet.

Epoch waarschuwt bovendien voor wat het benchmaxxing noemt. Makers trainen hun modellen soms om goed te scoren op precies de tests die gemeten worden, zonder dat het echte werk evenveel beter wordt. Op tests zonder bescherming daartegen daalden de kosten opvallend sneller. Een deel van de daling kan dus op papier staan.

Wat het wel voor jou betekent

Het goede nieuws zit aan de onderkant. Wat je nu in een gratis versie krijgt, is beter dan wat je een paar jaar geleden met een betaald abonnement kreeg. Een licht model als GPT-5.6 Luna haalt scores waarvoor je begin 2025 nog een van de zwaarste modellen van OpenAI nodig had. Voor de meeste dagelijkse vragen, een mail herschrijven, iets uitgelegd krijgen of een tekst samenvatten, is dat ruim voldoende.

Tegelijk zie je dat makers zoeken naar manieren om die gratis gebruikers te laten betalen. Google maakte de gratis versie van Gemini begin oktober beperkter, zoals we beschreven in ons stuk over wat je nog kunt zonder abonnement, en OpenAI breidt reclame in ChatGPT uit naar meer landen. Goedkoper rekenwerk betekent dus niet dat je minder betaalt. Het betekent dat je op een andere manier betaalt, met beperkingen of met je aandacht.

Voor de keuze tussen gratis en betaald volgt hier een eenvoudige vraag uit. Heb je het zwaarste model echt nodig? Voor lange documenten, ingewikkelde analyses of veel achter elkaar werken vaak wel. Voor de rest meestal niet, want daar haalt de gratis versie het niveau dat een paar jaar geleden de top was. Hoe je die afweging maakt, lees je in ons stuk over of je een betaald abonnement nodig hebt.

Het volledige rapport van Epoch heet The plunging price of thought. Wat ons betreft is de belangrijkste les niet het getal 725, maar het patroon erachter. Wat nu duur en bijzonder is, zit over een jaar of twee in de gratis versie. Wie geen haast heeft, hoeft dus zelden voor de nieuwste stap te betalen.