Gemeente Steenbergen wil ChatGPT weer toelaten op haar website: wat zo'n digitale slagboom doet

Het is een klein lokaal besluit, maar het laat goed zien hoe een chatbot aan zijn informatie komt. En waarom een stellig antwoord over je eigen gemeente soms gewoon verouderd is.

Wat er in Steenbergen speelt

Het probleem kwam eind oktober aan het licht. BN DeStem schreef op 28 oktober 2026 dat Remon Hendriksen van AI-Checker.nl had ontdekt dat chatbots niet bij de actuele informatie op de gemeentelijke website konden. De gemeente legde uit dat de blokkade een bewuste keuze is van websiteleverancier GemeenteOplossingen. De websites werden in het verleden zo vaak bezocht door bots en crawlers dat ze trager werden en soms slecht bereikbaar waren. Daarom blokkeerde de leverancier een groot aantal bots, en daar vallen ook bepaalde AI-crawlers onder.

Het gevolg is volgens het AD dat chatbots kunnen niet zoeken in documenten die op de site staan, en ook openingstijden, wegafsluitingen en bekendmakingen halen ze niet altijd goed op. Raadslid Jos Verbeek vindt dat de gemeente die ontwikkeling niet mag negeren, omdat AI voor raadsleden en inwoners een belangrijk hulpmiddel is geworden. Wethouder Nicky Broos reageerde positief en beloofde zo snel mogelijk met de leverancier te praten. Hij wees er ook op dat alles wat openbaar online staat door AI-systemen gebruikt kan worden, en dat de overheid daar nog beleid voor moet maken.

Hoe zo’n digitale slagboom werkt

Een website kan bezoekers op twee manieren weren. De eerste is een verzoek: in een klein bestand, robots.txt, staat welke bots welke delen van de site mogen lezen. Nette crawlers houden zich daaraan, maar het blijft een verzoek. Hoe je dat bestand gebruikt om je eigen teksten uit AI-training te houden, lees je in ons stuk over de nieuwe regel tegen AI-training op websites.

De tweede manier is een echte slagboom. De server of een beveiligingsdienst ervoor herkent een bezoeker aan zijn naam (de user-agent) of zijn herkomst en stuurt hem weg voordat hij een pagina te zien krijgt. Dat is wat een leverancier doet die last heeft van te veel botverkeer. Grote beveiligingsdiensten maken het makkelijk. Cloudflare kondigde op 1 juli 2025 aan dat het AI-crawlers voortaan standaard blokkeert, tenzij ze voor de inhoud betalen. Wie zo’n instelling aanzet, houdt in één klap een hele groep bezoekers buiten.

Lastig is dat AI-bedrijven niet één bot hebben, maar meerdere met elk een eigen taak. OpenAI zet ze op een eigen overzichtspagina op een rij:

• GPTBot verzamelt tekst die gebruikt kan worden om de modellen te trainen.
• OAI-SearchBot zorgt dat een site in de zoekfunctie van ChatGPT kan verschijnen.
• ChatGPT-User haalt een pagina op op het moment dat een gebruiker iets vraagt. Volgens OpenAI gelden de regels in robots.txt daar niet altijd voor.

Een site kan die bots los van elkaar toelaten of weren. Wie training niet wil maar wel gevonden wil worden, blokkeert GPTBot en laat OAI-SearchBot door. Volgens OpenAI verschijnt een site die OAI-SearchBot weert niet meer in de zoekantwoorden, hooguit als gewone link. Een slagboom die alle AI-crawlers over één kam scheert, maakt dat onderscheid niet. Precies daar zit de vraag die Steenbergen nu aan zijn leverancier gaat stellen.

Waarom de chatbot dan toch antwoord geeft

Een chatbot die een pagina niet kan lezen, zegt dat zelden. Hij vult het gat met wat hij wel heeft: wat hij in zijn training heeft gezien, een oudere versie van een pagina of informatie van andere sites die over de gemeente schrijven. Dat levert een antwoord op dat vloeiend klinkt maar van vorig jaar kan zijn. Hendriksen waarschuwde in BN DeStem dat mensen antwoorden vaak klakkeloos overnemen. Dat chatbots juist dan overtuigend klinken, lees je in ons stuk over stellige maar foute antwoorden.

Steenbergen is daarin geen uitzondering. Ook winkels en nieuwssites houden AI-bezoekers steeds vaker tegen, met als gevolg dat AI-agents vaker vastlopen. En gemeenten gebruiken zelf ook AI, bijvoorbeeld bij het afhandelen van aanvragen; wat dat voor jou betekent, staat in ons artikel over AI in de gemeentelijke dienstverlening.

Zo controleer je een antwoord over je gemeente

Je hoeft niet te weten welke slagboom jouw gemeente gebruikt om te zien of een antwoord klopt. Een paar gewoontes helpen al.

• Kijk of de chatbot een bron noemt. Staat er een link naar de site van de gemeente zelf, klik hem dan aan en kijk of de informatie daar ook zo staat. Ontbreekt de gemeentesite tussen de bronnen, wees dan extra kritisch.
• Vraag om de datum. Een openingstijd of een afsluiting zonder datum is weinig waard. Vraag de chatbot waar en van wanneer de informatie komt.
• Gebruik de chatbot voor de vraag, niet voor het antwoord. Laat hem uitleggen welk loket je nodig hebt of welke documenten je meeneemt, en zoek het tijdstip of de afspraak daarna op de site van de gemeente.
• Ga bij geld, vergunningen en termijnen altijd naar de bron. Hendriksen noemt in BN DeStem gezondheid en financiën als de onderwerpen waar een fout antwoord de meeste problemen geeft.

Voor Steenbergen is het besluit nog niet genomen, want de wethouder informeert de raad later over de uitkomst van het gesprek met de leverancier. Tot die tijd geldt daar hetzelfde als overal. Een chatbot is een goede wegwijzer, maar de gemeentesite blijft de plek waar de actuele informatie staat.