Sollicitatiegesprek met een AI-interviewer: wat je kunt verwachten

Hoe een gesprek met een AI-interviewer verloopt

Bij Chakra krijgt een kandidaat geen losse puzzelvragen, maar een opdracht die op het echte werk lijkt. Je werkt in een bestaande codebasis aan een taak, in een omgeving waar ook een AI-assistent in zit die je mag gebruiken. Terwijl je bezig bent, kijkt de AI-interviewer mee en stelt vervolgvragen. Waarom koos je deze aanpak en niet een andere? Wat verandert er aan je oplossing als er een nieuwe eis bij komt? Na afloop krijgt de manager die de vacature heeft een uitgebreid verslag.

Volgens topman Vivek Ravisankar vervangt dat ene gesprek wat eerst drie rondes waren, namelijk een telefoontje met een recruiter, een thuisopdracht en een gesprek met een ontwikkelaar. Opvallend is wat er gemeten wordt. Niet alleen of je op het goede antwoord uitkomt, maar ook hoe je erheen werkt, of je kritisch nadenkt, en hoe goed je met AI omgaat. Je vraag goed formuleren, beoordelen of het antwoord deugt en het model de goede kant op sturen, dat noemt HackerRank “AI fluency”. Ravisankar vat het samen met de zin “Now, because of AI, anybody can produce an artifact.” Een werkend eindresultaat zegt dus minder dan vroeger, het denkwerk erachter des te meer.

Andere AI-interviewers werken eenvoudiger. Vaak is het een spraakassistent die vaste vragen stelt en je antwoorden vastlegt, of een video-opname waarin je op vragen reageert die op het scherm verschijnen. Het principe is hetzelfde. Een systeem voert het eerste, gestructureerde deel van de selectie uit, en mensen kijken daarna naar de uitkomst.

Wie beslist er uiteindelijk?

HackerRank zegt dat Chakra kandidaten een score geeft maar niet beslist wie wordt aangenomen. Dat blijft mensenwerk. Volgens Ravisankar is AI minder bevooroordeeld dan mensen, als je het systeem goed afstelt, omdat het elke kandidaat langs dezelfde meetlat legt. TechCrunch tekent daarbij wel aan dat dezelfde criteria toepassen een systeem nog niet vrij van vooroordelen maakt. Een model kan scheefheid overnemen uit de gegevens en criteria waarmee het gebouwd is.

In Europa gelden hier extra regels. De Europese AI-verordening rekent AI-systemen die worden ingezet bij werving en selectie tot de categorie hoog risico, met strengere eisen voor de bedrijven die ze maken en gebruiken. En onder de privacywet AVG heb je het recht om niet te worden onderworpen aan een besluit dat alleen door een computer wordt genomen als dat je in aanmerkelijke mate treft. Bij een afwijzing die volledig automatisch tot stand komt, kun je daarom vragen om een beoordeling door een mens. In New York moeten werkgevers die bepaalde geautomatiseerde selectietools gebruiken die volgens TechCrunch al laten controleren op vooroordelen en kandidaten vooraf informeren.

Mag je zelf AI gebruiken tijdens het gesprek?

Dit is misschien wel het interessantste deel. Bij Chakra mag het, sterker nog, het hoort erbij. HackerRank zag daardoor minder gesjoemel. Meldingen van verdachte activiteit lagen in Chakra-gesprekken 70 tot 80 procent lager dan bij vergelijkbare traditionele HackerRank-toetsen, al verschilde dat per regio en ervaringsniveau. Wie AI openlijk mag gebruiken, heeft minder reden om stiekem een ander programma antwoorden te laten voorzeggen.

Dat betekent niet dat het overal mag. Lees de uitnodiging goed. Staat er niets over, vraag het dan gewoon na. Stiekem een chatbot meelaten lezen bij een gesprek waar dat niet mag, is een slecht begin bij een nieuwe werkgever.

Zo bereid je je voor op een AI-interviewer

• Vraag vooraf hoe het gesprek werkt, hoe lang het duurt, wat er wordt vastgelegd en of er later nog een mens meekijkt.
• Denk hardop. Een AI-interviewer die naar je aanpak kijkt, kan alleen beoordelen wat je laat zien. Leg uit waarom je iets doet, ook als je twijfelt.
• Oefen met een chatbot op het soort opdracht dat bij je vak past, en let vooral op je eigen controle. Neem je het antwoord klakkeloos over, of zie je waar het misgaat?
• Zorg bij een video- of spraakgesprek voor een rustige plek, een goede microfoon en een stabiele verbinding. Het systeem kan niet inschatten dat je buurman net begint te boren.
• Bereid je antwoorden op standaardvragen voor zoals je dat voor een mens zou doen. Gebruik je daarbij een chatbot om je cv of motivatie aan te scherpen, haal er dan eerst je persoonsgegevens uit, zoals we uitlegden in ons stuk over je cv herschrijven met AI.
• Ben je afgewezen na een volledig geautomatiseerde stap, vraag dan om uitleg en om een beoordeling door een mens.

Een gesprek met een AI voelt in het begin vreemd, vooral omdat je geen gezicht ziet dat knikt of fronst. Toch kan het eerlijker zijn dan het zoveelste telefoontje met een haastige recruiter, als het systeem goed is ingericht en er aan het eind een mens beslist. Daar mag je als kandidaat gewoon naar vragen.