Slimme hoofdband traint AI met je hersengolven: wat je checkt voordat je koopt

Inhoudsopgave
Overweeg je zo’n hoofdband, of heb je er al een, dan is dit het moment om de voorwaarden te lezen. Hieronder staat wat Science vond en waar je op let.
Wat Science ontdekte
Volgens Science werken negen bedrijven aan een AI-model dat getraind wordt op hersendata van gebruikers. Het idee lijkt op hoe taalmodellen als ChatGPT leren: het model krijgt enorme hoeveelheden metingen en leert daar patronen in herkennen. Later kan zo’n model helpen om slaap- of hersenaandoeningen te herkennen.
Twee bedrijven komen in de berichtgeving bij naam voorbij. Interaxon, de Canadese maker van de Muse-hoofdband (niet te verwarren met de AI-agent van Meta die ook Muse heet), trainde zijn model op ongeveer 50.000 uur aan gebruikersdata, zonder namen en mailadressen. In de privacyvoorwaarden stond dat niet; het bedrijf paste ze aan nadat Science erop wees. Emotiv deed hetzelfde en vraagt nu om toestemming. Sommige bedrijven meldden de AI-plannen wel, maar dan in persberichten in plaats van in de voorwaarden die een klant leest.
Science las daarnaast de privacyvoorwaarden van 57 bedrijven die hersenmeters voor consumenten maken. De uitkomst volgens Bright:
- vier bedrijven hadden helemaal geen voorwaarden;
- elf hadden alleen voorwaarden voor bezoekers van hun website, niet voor het apparaat;
- van de rest mogen ze op één na geanonimiseerde data met anderen delen, vaak zonder te zeggen of dat ook voor hersendata geldt;
- maar zes beloven uitdrukkelijk dat ze hersendata niet verkopen;
- ruim twee derde laat de data bij een overname naar de koper gaan.
Wat zo’n hoofdband eigenlijk meet
Een consumentenhoofdband heeft volgens Bright één tot zes sensoren, veel minder dan de EEG-kappen die ziekenhuizen gebruiken. Gedachten lezen kan hij dus niet. Toch zijn de metingen persoonlijk: ze laten zien hoe je slaapt, wanneer je ontspannen bent en hoe je hersenactiviteit verloopt tijdens een meditatie of werkblok. Wie een hoofdband elke nacht draagt, levert in een paar maanden honderden uren aan metingen aan.
Het belangrijkste punt uit het onderzoek gaat over wat er daarna gebeurt. Bright vat het zo samen: “Wat eenmaal in een AI-model zit, is er nauwelijks nog uit te halen.” Je kunt je account later verwijderen, maar wat het model van jouw metingen heeft geleerd, gaat niet mee de prullenbak in. Dat is hetzelfde principe als bij chatbots, waar we eerder over schreven in voorkomen dat ChatGPT, Gemini en Claude trainen met jouw gesprekken. Het verschil: bij een chatbot zit de schakelaar in de instellingen, bij veel hoofdbanden bestaat die schakelaar niet.
Waar je op let in de voorwaarden
De bevindingen van Science zijn eigenlijk een lijstje van wat er mis kan gaan. Draai ze om en je hebt de vragen die je stelt voordat je koopt.
- Zijn er voorwaarden voor het apparaat zelf? Een privacyverklaring die alleen over cookies en websitebezoek gaat, zegt niets over je metingen. Zoek naar een tekst die over de app en de sensordata gaat.
- Staat hersendata er apart in? Kijk of de verklaring EEG, hersengolven of neurale data letterlijk noemt. Vage termen als “gegevens om onze diensten te verbeteren” kunnen alles betekenen.
- Wordt AI-training genoemd, en kun je die weigeren? Na het onderzoek vraagt Emotiv om toestemming. Kijk of de maker dat ook doet, en of je die toestemming later kunt intrekken.
- Wat gebeurt er bij delen en verkopen? Zoek naar een uitdrukkelijke belofte dat hersendata niet verkocht wordt. Maar zes van de onderzochte bedrijven gaven die.
- Wat gebeurt er bij een overname? Bij meer dan twee derde gaan de gegevens mee naar een koper. Dan bepaalt een bedrijf dat je niet kent wat ermee gebeurt.
- Kun je je data laten verwijderen, en geldt dat ook voor modellen? Verwijderen uit de cloud is iets anders dan verwijderen uit een getraind model.
Interaxon zet zijn voorwaarden op een eigen pagina; het loont om bij elk merk zo’n pagina op te zoeken en de punten hierboven langs te lopen, ook als je het apparaat al hebt. Voorwaarden veranderen, zoals dit onderzoek liet zien.
Wat je in Nederland kunt doen
Het onderzoek van Science gaat over bedrijven uit verschillende landen, en de berichtgeving zegt niets specifieks over Nederland. Wel geldt hier de AVG. Die geeft je onder meer het recht om op te vragen welke gegevens een bedrijf over je heeft, om gegevens te laten verwijderen en om toestemming in te trekken. De Autoriteit Persoonsgegevens legt die privacyrechten uit.
Heb je al een hoofdband, stuur de maker dan een inzageverzoek en vraag specifiek of jouw metingen zijn gebruikt om een AI-model te trainen. Het antwoord vertelt je meer dan de marketing op de doos. Kijk je nog rond, dan helpt ons overzicht van AI-gadgets die je in Nederland kunt kopen om te zien welke apparaten wat meten.





