Medisch advies van de AI in Google: waarom huisartsen extra belletjes krijgen

Wat er aan de hand is

Het AD meldde op 28 september 2026 dat spoedposten steeds meer telefoontjes krijgen van ongeruste patiënten. Een van de oorzaken is volgens de krant dat zoekmachines met AI mensen regelmatig adviseren om de dokter te bellen. De gevolgen zijn langere wachttijden aan de telefoon en meer druk op de assistenten die de telefoon opnemen. Het gaat hier om de situatie in Nederland.

Dat de AI zo vaak naar de dokter verwijst, is geen toeval. Een systeem dat niet kan zien hoe ziek je bent, niet weet hoe oud je bent en je voorgeschiedenis niet kent, kiest bij twijfel de veilige uitweg. Voor Google is dat een begrijpelijke keuze. Niemand wil de zoekmachine zijn die zei dat je rustig kon afwachten terwijl je een hersenvliesontsteking had. Maar voor de huisartsenpraktijk betekent het dat een groot deel van de vragen die vroeger met een rustig stuk tekst waren opgelost, nu als telefoontje binnenkomt.

Waarom een AI-overzicht over klachten zo lastig te lezen is

Een AI-overzicht ziet eruit als een antwoord. Het staat bovenaan, het is kort, en het klinkt zeker van zijn zaak. Dat maakt het anders dan een gewone lijst met zoekresultaten, waar je zelf nog kiest welke bron je vertrouwt. In het overzicht is die keuze al voor je gemaakt, en welke bronnen erachter zitten, zie je pas als je doorklikt.

Daar komt bij dat de samenvatting stukken informatie bij elkaar zet die niet altijd bij elkaar horen. Een zin uit een Amerikaanse gezondheidssite, een stukje van een forum en een advies dat bedoeld is voor kinderen kunnen in één alinea belanden. De Nederlandse huisartsenzorg werkt ook anders dan die in veel andere landen. Een advies om naar de eerste hulp te gaan, dat in de Verenigde Staten logisch is, sla je in Nederland meestal over, omdat je hier eerst de huisarts of de huisartsenpost belt.

Wij vinden het daarom verstandig om een AI-overzicht over gezondheid te lezen als een wegwijzer, niet als een diagnose. Het kan je helpen de goede woorden te vinden voor wat je voelt. Het beslist niet voor jou of je moet bellen.

Zo gebruik je het slimmer

Er zijn een paar dingen die je kunt doen voordat je de telefoon pakt. Ze zijn niet bedoeld om zorg te mijden, maar om de juiste zorg op het juiste moment te krijgen.

• Kijk naar de bron onder het overzicht. Staat daar geen Nederlandse medische organisatie bij, dan weet je dat het advies niet op de Nederlandse situatie is afgestemd.
• Zoek dezelfde klacht op Thuisarts.nl, de site van de Nederlandse huisartsen zelf. Daar staat per klacht wanneer je zelf kunt afwachten, wanneer je de huisarts belt en wanneer het spoed is.
• Vul je klacht zo precies mogelijk in als je toch een chatbot gebruikt, met je leeftijd, hoe lang het al duurt en wat je al hebt geprobeerd. Een vage vraag krijgt bijna altijd het vage advies om een arts te raadplegen.
• Vraag bij twijfel door. Een chatbot kan uitleggen welke signalen wijzen op iets ernstigs, en dat zegt vaak meer dan het algemene advies om te bellen.

Over de verschillen tussen de chatbots die je hiervoor kunt gebruiken, lees je meer in ons stuk over wat de gratis versies van ChatGPT, Claude en Gemini kunnen. Voor medische vragen maakt het weinig uit welke je kiest. Geen van alle is een arts, en alle drie zeggen dat ook zelf.

Wanneer je gewoon belt

Het omgekeerde risico bestaat ook. Wie na het AD-bericht denkt dat hij de huisarts niet meer moet lastigvallen, trekt de verkeerde conclusie. Bij benauwdheid, pijn op de borst, plotselinge verlamming of verwardheid, of een kind dat suf en slap is, bel je direct 112 of de huisartsenpost. Dan lees je geen samenvatting, van een AI of van wie dan ook.

Voor alles daartussen is Thuisarts.nl de beste eerste stap, en daarna je eigen huisarts tijdens kantooruren. De huisartsenpost is voor zaken die niet kunnen wachten tot de volgende werkdag. Dat onderscheid kent een AI-overzicht niet, en het is precies het onderscheid waar de spoedposten nu last van hebben.

Het is een beetje wrang. Een techniek die ons zou helpen om zelf antwoorden te vinden, stuurt ons massaal terug naar de telefoon. Zolang Google geen rekening houdt met hoe de zorg in Nederland is ingericht, ligt het aan de lezer om dat wel te doen.