Acht Amerikaanse staten klagen OpenAI aan om kinderen: wat ouders nu instellen
Inhoudsopgave
Wat de staten OpenAI verwijten
De procureurs-generaal van Arizona, Arkansas, Idaho, Iowa, Kansas, Montana, Nebraska en West Virginia dienden op woensdag 14 oktober 2026 elk een eigen zaak in, maar maakten dat samen bekend op een persconferentie. NRC beschrijft dat de staten willen afdwingen dat OpenAI de chatbot voor kinderen anders laat werken, en dat het bedrijf winst die via minderjarigen is verdiend moet afstaan. Volgens een verslag op Yahoo News eisen ze daarnaast boetes en schadevergoeding voor gebruikers.
De beschuldigingen zijn stevig. ChatGPT zou kinderen hebben aangezet tot zelfbeschadiging, waanideeën hebben versterkt en gevaarlijk medisch advies hebben gegeven. De procureur-generaal van Arizona zegt dat het product is ontworpen om jonge gebruikers zo lang mogelijk vast te houden, zodat het bedrijf zoveel mogelijk persoonlijke gegevens verzamelt. Haar collega uit Nebraska noemt het misleidend dat OpenAI ChatGPT presenteert als een hulpmiddel dat veiligheid vooropstelt. OpenAI reageerde volgens NRC niet meteen.
Het is ook niet de eerste zaak. Florida daagde OpenAI in juni 2026 al voor de rechter, onder meer omdat ChatGPT schutters zou hebben geholpen bij het voorbereiden van aanslagen. Of de staten gelijk krijgen, beslist een rechter, en dat duurt in de Verenigde Staten meestal jaren.
Waarom dit ook Nederlandse ouders aangaat
De zaken spelen in Amerika en gaan over Amerikaans consumentenrecht. Toch werkt ChatGPT hier op dezelfde manier. De ouderinstellingen, de tienerfilters en de manier waarop het model reageert op een kind dat ergens mee zit, zijn niet per land anders gebouwd. Als een rechter OpenAI dwingt iets aan het product te veranderen, is de kans groot dat Nederlandse kinderen dat ook merken. Andersom geldt hetzelfde. Zolang er niets verandert, zitten de gebreken die de staten aanwijzen ook in de app die hier op de telefoon staat.
Vorige week schreven we al dat de tienerversie van ChatGPT bij onafhankelijk onderzoek tekortschoot. Common Sense Media zag geen enkele melding aan ouders, ook niet na lange gesprekken over zelfbeschadiging. De rechtszaak is nu het tweede signaal in korte tijd, en dit keer van overheden.
Verwijt voor verwijt: wat je zelf kunt instellen
Volgens de gebruiksvoorwaarden van OpenAI moet een gebruiker minstens 13 jaar zijn, en tot 18 jaar met toestemming van een ouder. Wie een kind tussen die leeftijden ChatGPT laat gebruiken, kan het account koppelen aan dat van zichzelf via ouderlijk toezicht in de instellingen. Wat dat oplevert, verschilt per verwijt.
Kinderen zo lang mogelijk vasthouden. Hier helpen de instellingen het meest. Met stille uren zet je ChatGPT op vaste tijden uit, bijvoorbeeld ’s avonds na negen uur. Door de spraakmodus uit te zetten wordt het gesprek minder persoonlijk, en dat maakt eindeloos doorpraten minder aantrekkelijk.
Persoonlijke gegevens verzamelen. Zet het geheugen uit, dan onthoudt ChatGPT niets over je kind tussen gesprekken. Schakel ook het trainen op gesprekken uit. Hoe dat bij de verschillende chatbots werkt, staat in ons stuk over trainen met jouw gesprekken. Dit zijn de twee knoppen die het meest doen tegen het verwijt van Arizona.
Aanzetten tot zelfbeschadiging en schadelijk advies. Hier houdt het op. Na het koppelen krijgt een tiener automatisch extra filters, maar je kunt zelf niet bepalen hoe ChatGPT reageert op een kind in nood. Je leest ook niet mee, en de beloofde melding aan ouders bleek in de test van Common Sense Media niet te komen. Precies het zwaarste verwijt van de staten is dus het verwijt waar je met instellingen het minst tegen kunt.
Ouders misleiden over veiligheid. Daar is de les vooral een houding. Behandel de tienerfilters als een extra laag, niet als oppas. Wie ervan uitgaat dat de app alarm slaat, vertrouwt op iets wat nu niet blijkt te werken.
Wat dan wel werkt
Wat overblijft, is het deel dat geen enkele rechtszaak overneemt. Vraag je kind waar het ChatGPT voor gebruikt, en blijf dat af en toe vragen. Leg uit dat een chatbot geen vriend is, ook al praat hij zo. Laat de telefoon ’s nachts buiten de slaapkamer liggen. En zorg dat je kind weet dat het bij een mens terechtkan als het echt niet goed gaat, bijvoorbeeld bij 113 Zelfmoordpreventie, ook anoniem via de chat, of bij de Kindertelefoon. Meer ideeën om er samen mee te oefenen staan in ons stuk over je kind thuis slim met AI leren omgaan.
Mijn verwachting is dat OpenAI de komende maanden met nieuwe beschermingsfuncties komt, al was het maar om in de rechtszaal iets te kunnen laten zien. Dat is goed nieuws, maar het is geen reden om nu te wachten. De instellingen die er zijn, kosten vijf minuten. Het gesprek aan de keukentafel kost meer, en is belangrijker.
