Mag je AI-afbeeldingen zakelijk gebruiken? Zo zit het met de rechten

Wat de voorwaarden van de tools zeggen

Begin bij de bron, de gebruiksvoorwaarden van de tool zelf. OpenAI heeft aparte gebruiksvoorwaarden voor Europa, bijgewerkt op 16 januari 2026, die gelden voor ChatGPT en de beeldgenerator daarin. Daarin staat dat jij, in de verhouding tussen jou en OpenAI en voor zover de wet het toelaat, eigenaar bent van de output. OpenAI draagt de rechten die het eventueel zelf heeft aan jou over.

Direct daarna volgt een belangrijke kanttekening. Volgens dezelfde voorwaarden is output niet altijd uniek en kunnen andere gebruikers vergelijkbare resultaten krijgen. De overdracht van rechten geldt niet voor wat anderen genereren. Gebruik je ChatGPT zakelijk, dan geldt bovendien een apart addendum. Daarin staat onder meer dat een bedrijf OpenAI moet vrijwaren als er claims van derden komen die voortvloeien uit het gebruik van de dienst en de inhoud. Simpel gezegd, krijg je een klacht over een beeld dat je hebt gemaakt, dan is dat jouw probleem en niet dat van OpenAI.

Canva zegt iets vergelijkbaars. In de veelgestelde vragen bij de AI-logogenerator staat dat je AI-ontwerpen voor persoonlijke en commerciële projecten mag gebruiken, zolang je je aan de AI-voorwaarden en gebruiksvoorwaarden van Canva houdt. Canva maakt geen aanspraak op het auteursrecht en zegt dat jij, tussen jou en Canva, eigenaar bent van de ontwerpen. Maar Canva schrijft er ook bij dat de wet nog onduidelijk is over wie het auteursrecht op AI-inhoud heeft, dat je mogelijk geen exclusieve rechten hebt en dat Canva niet garandeert dat een ontwerp vrij te gebruiken is.

Eigenaar zijn is nog geen auteursrecht hebben

Hier zit het misverstand. Dat de tool zegt dat de output van jou is, betekent alleen dat de tool er zelf geen rechten op claimt. Of er überhaupt auteursrecht op het beeld rust, bepaalt de wet en niet de voorwaarden van een bedrijf. In Europa beschermt het auteursrecht volgens vaste rechtspraak van het Europese Hof van Justitie een eigen intellectuele schepping van een maker, en dat is een mens. Een beeld dat vrijwel helemaal door een model is gemaakt na een korte opdracht, heeft daardoor mogelijk helemaal geen auteursrechtelijke bescherming. Canva zegt dat ook met zoveel woorden, de wet is op dit punt nog niet uitgekristalliseerd.

Wat betekent dat in de praktijk? Je mag het beeld gebruiken, maar je kunt het waarschijnlijk niet goed tegenhouden als een concurrent hetzelfde of een bijna gelijk beeld gebruikt. Zeker als je zelf flink aan het beeld hebt gewerkt, door te combineren, bij te tekenen of een eigen foto als basis te nemen, wordt je positie sterker. Hoeveel menselijke inbreng genoeg is, is nog niet duidelijk.

Het echte risico zit bij andermans werk

Voor de meeste ondernemers is het grootste gevaar niet dat een ander jouw AI-beeld gebruikt, maar dat jouw AI-beeld te veel lijkt op iets dat al bestaat. Een beeldgenerator is getraind op enorme hoeveelheden bestaande afbeeldingen. Vraag je om een plaatje “in de stijl van” een bekende illustrator, of om een herkenbaar stripfiguur, dan kan het resultaat inbreuk maken op het werk van een ander. De voorwaarden van OpenAI verbieden je de dienst te gebruiken op een manier die inbreuk maakt op iemands rechten, en Canva noemt expliciet dat je zelf moet nagaan of er toestemming nodig is voor kunstwerken, foto’s, merken of logo’s die in je ontwerp opduiken.

Let daarnaast op echte personen. Een herkenbaar gezicht van iemand die bestaat, in een reclame of op een flyer, raakt aan portretrecht en privacy, ook als het beeld gegenereerd is. Dat is een grens die je beter helemaal niet opzoekt.

Moet je melden dat een beeld met AI is gemaakt?

De gebruiksvoorwaarden van OpenAI verbieden je om te doen alsof output door een mens is gemaakt als dat niet zo is. Een AI-plaatje op je website hoef je niet bij elk beeld te labelen, maar beweer niet dat het een foto van je eigen fotograaf is. Daarnaast verplicht de Europese AI-verordening aanbieders om AI-inhoud herkenbaar te maken, zoals we eerder beschreven bij het watermerk op tekst uit ChatGPT. Gebruik je een realistisch AI-beeld dat echt lijkt, van een gebeurtenis of een persoon, dan is het verstandig en eerlijk om erbij te zetten dat het gegenereerd is.

Zo gebruik je AI-beelden zakelijk zonder gedoe

• Lees de voorwaarden van de tool die je gebruikt, en kijk of er voor zakelijk gebruik aparte regels gelden.
• Vraag niet om de stijl van een bekende maker, een bestaand personage of een merk.
• Gebruik geen herkenbare echte personen in commerciële beelden.
• Controleer belangrijke beelden met een omgekeerde zoekopdracht op afbeelding, zodat je ziet of er iets sterk op lijkt.
• Voor iets waar je echt exclusief recht op wilt hebben, zoals een logo of een huisstijl, laat je een mens het afmaken. In ons stuk over een logo laten maken met AI lees je hoe je dat aanpakt.
• Bewaar je opdracht en de datum waarop je het beeld maakte. Komt er ooit een vraag over, dan kun je laten zien hoe het tot stand kwam.

Voor een sfeerbeeld bij een blog of een illustratie op een flyer is een AI-plaatje dus prima te gebruiken, als je wegblijft van andermans werk en echte gezichten. Hoe belangrijker een beeld is voor je merk, hoe meer reden om het niet alleen aan een generator over te laten. Dit artikel is algemene uitleg en geen juridisch advies, twijfel je over een specifiek geval, vraag het dan na bij een jurist die gespecialiseerd is in intellectueel eigendom.