Filmen met een camerabril mag bijna nooit, zegt toezichthouder
Inhoudsopgave
De waarschuwing komt op een moment dat de brillen snel populair worden. Volgens de AP hebben inmiddels miljoenen consumenten er een in huis, en lijken nieuwe modellen steeds meer op een gewone bril. Emerce vat het samen als een bijna algeheel verbod op het filmen van anderen. Dat klinkt streng, maar wie de regels naast elkaar legt, ziet dat het vooral om het delen gaat.
Wat mag wel en wat niet
De AP zet de regels uiteen op een eigen pagina over de camerabril. Het uitgangspunt is dat beelden van herkenbare mensen persoonsgegevens zijn. Dan geldt de privacywet AVG, tenzij je de beelden alleen privé gebruikt. Voor de meest voorkomende situaties ziet dat er zo uit.
| Situatie | Mag het? |
|---|---|
| Opnames thuis, bijvoorbeeld van een verjaardag, die je privé houdt | Ja, dit valt onder de uitzondering voor persoonlijk gebruik |
| Die opnames delen in een kleine familie-appgroep | Ja, zolang de kring heel klein blijft |
| Beelden van herkenbare mensen op sociale media zetten | Alleen met toestemming van wie duidelijk herkenbaar in beeld is |
| Voorbijgangers die onherkenbaar op de achtergrond staan | Delen mag dan wel |
| Stiekem filmen, ook in de openbare ruimte | Nee, en dat kan zelfs strafbaar zijn |
| Filmen in een kleedkamer, ziekenhuis of rechtbank | Nee |
| Filmen op het strand of bij een demonstratie | Nee, de AP noemt dit gevoelige plekken |
| Een werkgever die medewerkers met een camerabril controleert | Nee |
De conclusie van de AP zelf is kort. Meestal mag je buitenshuis geen opnames maken met je camerabril. Het lampje dat de meeste brillen laten branden tijdens het filmen, is daarbij niet genoeg. Je moet mensen laten weten dat je ze wilt filmen en ze de kans geven buiten beeld te blijven. De AP wijst er bovendien op dat de Consumentenbond onlangs vaststelde dat dat lampje te manipuleren is.
Ook zonder opname kijkt de bril mee
Het interessantste deel van de waarschuwing gaat niet over filmen, maar over AI. De nieuwste brillen hebben een ingebouwde assistent waaraan je vragen kunt stellen over wat je ziet. Daarvoor worden beelden van de camera en geluid van de microfoons verwerkt, ook als er geen foto of video wordt opgeslagen. Brillen die op gesproken opdrachten of handgebaren reageren, luisteren en kijken bovendien voortdurend mee om die opdrachten te herkennen.
Daarmee verschuift de vraag, schrijft de AP. Het gaat niet meer alleen om de vraag of je gefilmd wordt, maar ook of je door een AI wordt waargenomen en wat er met die gegevens gebeurt. AP-bestuurslid Katja Mur zegt dat een camerabril juist gegevens verzamelt over de mensen eromheen, die daar zelf niet voor hebben gekozen.
Voor de drager is dat een punt om bij stil te staan. Wie de assistent in een volle trein vraagt wat er op een bord staat, laat de bril ook de mensen eromheen verwerken. Waar die beelden terechtkomen en wie ze kan inzien, is volgens de AP voor de gebruiker zelf ook niet altijd duidelijk. Wij vinden dat een goede reden om de AI-functies alleen aan te zetten op momenten dat je ze echt nodig hebt, en niet de hele dag.
Wat je met je eigen beelden mag doen
Heb je al opnames gemaakt, kijk dan eerst wie er herkenbaar op staat. Houd je ze voor jezelf, dan is er niets aan de hand. Wil je een filmpje van een concert of een stadswandeling delen, dan zijn er twee routes. Je zorgt dat de mensen in beeld onherkenbaar zijn, bijvoorbeeld door gezichten te vervagen, of je vraagt toestemming aan wie duidelijk in beeld is. Beelden voor een ander doel gebruiken dan waarvoor je ze maakte, mag ook niet zomaar.
Let ook op je eigen privacy. De AP waarschuwt dat de drager zelf in de problemen kan komen als hij vergeet dat de bril nog opneemt, bijvoorbeeld tijdens een livestream. De toezichthouder raadt daarom af om een camerabril als dagelijkse bril te dragen, ook niet als hij op sterkte is. Houd een gewone bril bij de hand.
Welke straf er tegenover staat
Een vast boetebedrag voor particulieren noemt de AP niet. Wie anderen onnodig of stiekem filmt, overtreedt volgens de toezichthouder de privacywet. Na een klacht kan de AP je vragen stellen over je bril en de manier waarop je hem gebruikt, en de toezichthouder kan dan op verschillende manieren optreden. Heimelijk filmen kan daarnaast strafbaar zijn, en dan gaat het niet meer om de AP maar om de politie.
Word je zelf ongewenst gefilmd, dan raadt de AP aan de drager eerst aan te spreken en te vragen de beelden te verwijderen. Staan ze al online, dan kun je het platform vragen ze weg te halen. Kom je er niet uit, dan kun je een tip of klacht indienen bij de AP, en in sommige gevallen aangifte doen.
Wat er nog komt
De AP roept organisaties op om camerabrillen waar nodig in hun huisregels te verbieden, bijvoorbeeld in concertzalen, ziekenhuizen en op de werkvloer. Werkgevers moeten het gebruik ook zoveel mogelijk verbieden, al is het maar om bedrijfsgeheimen te beschermen. Daarnaast onderzoekt de toezichthouder of verdergaande maatregelen mogelijk zijn, en werkt hij met andere Europese privacytoezichthouders aan een gezamenlijke verklaring over slimme brillen die in de herfst van 2026 wordt verwacht.
Tot die tijd is de vuistregel eenvoudig. Een camerabril is een camera, ook als hij eruitziet als een bril. Wat je met je telefoon niet zomaar van een ander zou filmen en online zou zetten, doe je met een bril ook niet.