Oplichting herkennen in Google Berichten: wat de nieuwe AI-scamfilter doet

Wat Google aankondigde

Op 14 oktober 2026 presenteerde Google een nieuwe stand voor de fraudedetectie in Berichten, die in het Engels enhanced protection heet. The Verge beschrijft hoe die werkt. Tot nu toe keek een klein AI-model op je telefoon zelf mee of een gesprek op oplichting leek. Zet je de nieuwe stand aan, dan beoordeelt een groter Gemini-model in de cloud ook het hele gesprek met iemand die niet in je contacten staat. Volgens Google kan dat model beter zien waar een gesprek naartoe werkt, ook als de oplichter er dagen over doet.

Daarnaast controleert Gemini Nano op je toestel onbekende links voordat je ze opent. Google zegt dat de berichten versleuteld worden verwerkt in een afgeschermde omgeving waar het bedrijf zelf niet bij kan. De nieuwe stand is opt-in, je moet hem dus zelf aanzetten, en rolt de komende weken uit.

Er kwamen nog twee dingen bij. Apps mogen volgens 9to5Google vanaf begin december niet meer stiekem doorschakelen van je oproepen aanzetten, eerst op Pixel en enkele andere toestellen. En bij schermdelen in Chrome verbergt Android automatisch gevoelige gegevens.

Werkt het in Nederland en in het Nederlands?

Dat is onduidelijk. Google noemt geen landen of talen voor de nieuwe stand, en AI Insider stelt vast dat Google niet zegt of Nederlanders er iets aan hebben. De linkcontrole komt eerst op de Pixel 10 en nieuwer, de Galaxy S26-serie en de Galaxy Z Fold 8 en Flip 8. Later dit jaar volgen toestellen van onder meer Motorola, OPPO, OnePlus en Xiaomi.

De oudere, gewone fraudedetectie werkt al wel in een groeiend aantal landen, maar ook daarvoor geldt dat taal een rol speelt. Een model dat oplichtingspatronen in Engelse gesprekken herkent, herkent niet vanzelf een Nederlandse pakketsms of een nep-bankmedewerker die “u” zegt. Tot Google meer zegt, zou ik ervan uitgaan dat de bescherming hier beperkt is.

Wat je wel kunt doen, is zelf kijken. Open Berichten, tik op je profielfoto en ga naar de instellingen. Onder bescherming en veiligheid staan de opties voor spam en fraude die op jouw toestel en in jouw regio beschikbaar zijn. Zie je daar een schakelaar voor fraudedetectie of verbeterde bescherming, zet die dan aan. Zie je hem niet, dan is hij voor jouw telefoon of land nog niet uitgerold.

Waar het filter niet komt

Ook als de functie straks in het Nederlands werkt, beschermt hij alleen wat binnenkomt in Google Berichten. Dat is in Nederland een kleiner deel van de oplichting dan in Amerika. Veel Nederlandse fraude loopt via WhatsApp, via mail en via telefoontjes van zogenaamde bankmedewerkers. Daar kijkt Gemini in Berichten niet mee.

Juist daarom is het blok op doorschakelen interessanter dan het lijkt. Bij de bekende nep-bankhelpdeskfraude laten oplichters slachtoffers soms een app installeren of een code intoetsen, waarna gesprekken ongemerkt worden omgeleid. Als Android dat straks blokkeert en meldt, haalt het een van de stappen uit dat draaiboek weg. Ook dat komt eerst op een beperkt aantal toestellen.

Wat je nu zelf doet

Zolang de AI hier niet aantoonbaar meekijkt, blijven de oude regels gelden. Een onbekend nummer dat een vriendelijk gesprek begint en later over geld, crypto of een investering gaat, is vrijwel altijd foute boel. Een bank vraagt nooit om geld over te maken naar een veilige rekening. En twijfel je over een link, dan lees je in ons stuk hoe je een verdacht bericht of link checkt zonder app. Wie toch is ingegaan op zo’n bericht, kan terecht bij de Fraudehelpdesk.

Ik vind de richting van Google goed, want trage oplichting is precies wat mensen het slechtst zelf herkennen. Maar een filter dat niet zegt in welke taal het werkt, verdient voorlopig geen blind vertrouwen. Kijk in je instellingen, zet aan wat er staat, en blijf zelf de laatste controle.