Kort geding tegen de AI-bril van Meta: wat je er nu wel en niet mee mag

Voor wie zo’n bril heeft of overweegt, verandert er door de rechtszaak voorlopig niets. Wel is het een goed moment om scherp te hebben wat het ding precies doet en wat je er al mag.

Wat Meta en de critici zeggen

Alex Himel, die bij Meta de brillen onder zich heeft, vergeleek de ophef maandag met de komst van de eerste telefoons met camera. Volgens hem is het lampje op het montuur duidelijk genoeg om omstanders te waarschuwen, zeker als het knippert. Tegelijk gaf hij toe dat het bedrijf verrast is door hoe hard kwaadwillenden werken om dat lampje uit te schakelen. Normaal neemt de bril niets op als je de led afplakt, maar er bestaan omwegen. Meta zegt dat de software steeds beter herkent wanneer het lampje wordt afgedekt.

Offlimits ziet het anders. Directeur Robbert Hoving zegt tegen het AD dat er dagelijks slachtoffers van stiekeme opnames bij de hulplijn aankloppen. Samen met The Firewall stuurde de organisatie eerder een sommatie naar Meta, en de Consumentenbond deed iets vergelijkbaars. Volgens NU.nl willen de organisaties in de rechtszaak samen optrekken. Wanneer de zitting is, wordt later bekend.

Wij vinden de vergelijking met de telefoon niet sterk. Wie met een telefoon filmt, houdt een apparaat omhoog dat iedereen ziet. Bij een bril kijk je iemand gewoon aan. Dat verschil maakt het voor omstanders lastig om te weten dat ze in beeld zijn, en precies daar draait deze zaak om.

Wat de AI in de bril doet met je beelden

De bril heeft twee soorten functies die je goed uit elkaar moet houden. De eerste is gewoon filmen en fotograferen. Volgens Himel komen die beelden in principe alleen op de telefoon van de drager terecht, in de bijbehorende app, en niet vanzelf op de servers van Meta. Pas als je ze zelf deelt op bijvoorbeeld Instagram, gaan ze verder.

De tweede is de AI-functie. Je vraagt de assistent dan bijvoorbeeld wat je ziet, wat er op een bord staat of wat voor plant er voor je staat. Daarvoor kijkt de bril mee door de camera, en die beelden worden wel door Meta verwerkt. Dat is het punt waar de Consumentenbond op hamert. De bond wil dat die functie standaard uit staat en dat je hem zelf moet aanzetten, en ook dat gezichten van omstanders onherkenbaar worden gemaakt. Nu kun je de AI-functie zelf uitzetten in de instellingen van de app, maar je moet er wel zelf aan denken.

De advocaat van Offlimits, Otto Volgenant, gaat verder. Hij stelt tegenover het AD dat opnames in de systemen van Meta belanden en dat Meta daarmee zelf de privacywet schendt. Dat is precies wat de rechter straks moet uitzoeken.

Wat je nu al wel en niet mag

Los van de rechtszaak gelden er al duidelijke regels. De Autoriteit Persoonsgegevens zette die in september op een rij, en wij beschreven ze in ons stuk over waarom filmen met een camerabril bijna nooit mag. Kort samengevat komt het hierop neer.

• Opnames thuis die je privé houdt, mogen.
• Herkenbare mensen online zetten mag alleen met hun toestemming.
• Stiekem filmen mag niet, ook niet op straat, en kan zelfs strafbaar zijn.
• Op gevoelige plekken zoals een kleedkamer, ziekenhuis of strand filmen mag niet.
• Het lampje alleen is niet genoeg. Je moet mensen laten weten dat je filmt en ze de kans geven buiten beeld te blijven.

Voor de AI-functie geldt in feite hetzelfde. Kijkt de bril mee terwijl er mensen in beeld zijn, dan gaan er beelden van hen naar Meta. Wie de bril draagt en dat wil voorkomen, zet de AI-functie uit op plekken waar anderen in beeld kunnen komen.

Wat er verder gebeurt

De politiek is verdeeld. Eind september stemde een meerderheid van de Tweede Kamer voor strengere regels tegen camerabrillen en stiekem filmen. Staatssecretaris Claudia van Bruggen van Justitie en Veiligheid vindt een verbod te ver gaan en wijst erop dat er al juridische middelen zijn tegen misbruik. Intussen haalden Hans Anders en Wehkamp de bril al uit de verkoop.

Himel zelf ziet meer in cameravrije zones, zoals die al opduiken in bars en kleedkamers, zolang die regel voor alle camera’s geldt. Dat soort plekken zag je eerder al bij sportevenementen, zoals bij het verbod op AI-brillen bij het WK skeeleren. De kans is groot dat je zulke bordjes de komende tijd vaker tegenkomt, wat de rechter ook beslist.