AI-video's op TikTok herkennen: dit gaat Europa van platforms eisen

Wat Europa nu doet

Flair schreef op 26 september dat Europa maatregelen neemt tegen de stroom AI-video’s op TikTok. De basis daarvoor ligt in de Europese AI-verordening, de AI Act. Sinds 2 augustus 2026 handhaven het AI-bureau van de Europese Commissie en de nationale toezichthouders de transparantieregels uit die wet, zo staat op de site van de Europese Commissie.

Die regels komen neer op drie dingen. Beelden, video’s en geluid die met AI zijn gemaakt of bewerkt, zogeheten deepfakes, moeten als zodanig worden gelabeld. Door AI gemaakte inhoud moet daarnaast een machineleesbaar kenmerk meekrijgen, zodat software kan zien waar het vandaan komt. En chatbots moeten vertellen dat je met een AI praat en niet met een mens. Voor kunst, satire en fictie geldt een uitzondering.

Er loopt nog een overgangsperiode. Volgens de Ierse omroep RTE hebben bestaande AI-systemen tot 2 december 2026 om zich aan te passen. Wie daarna de regels niet naleeft, riskeert een flinke boete.

Welke labels je op TikTok ziet

TikTok vraagt makers al een paar jaar om AI-video’s te labelen. Bij het plaatsen zit een schakelaar voor door AI gemaakte inhoud, en dan verschijnt er een label bij de video. Daarnaast leest TikTok zelf digitale kenmerken uit die sommige AI-programma’s in hun bestanden stoppen. Volgens TikTok hebben inmiddels meer dan drie miljard stukken inhoud zo’n label gekregen, meldde RTE in juli 2026.

Het probleem is dat dit systeem gaten heeft. Een maker die de schakelaar niet omzet, of een video die via een schermopname opnieuw wordt geupload, verliest zijn kenmerk. De Europese regels leggen de verantwoordelijkheid daarom niet alleen bij wie de video plaatst. Door AI gemaakte beelden moeten al bij het maken een machineleesbaar kenmerk meekrijgen, zodat het label niet alleen van de eerlijkheid van de uploader afhangt.

Onze verwachting is dat je de komende maanden meer labels gaat zien, ook onder video’s waar je het niet had verwacht. Dat is even wennen, maar het is beter dan de huidige situatie, waarin je bij een opvallende video vooral op je gevoel moet vertrouwen.

Zo herken je zelf een AI-video

Een label is handig, maar je kunt er niet blind op varen. AI-video’s worden snel beter en de klassieke fouten verdwijnen. Toch zijn er nog steeds dingen waar je op kunt letten.

• Kijk naar handen, tanden en oren. Vingers die in elkaar overlopen, een gebit dat verschuift of sieraden die verdwijnen, zijn nog altijd veelvoorkomende fouten.
• Let op tekst in beeld. Borden, etiketten en ondertitels in de achtergrond zijn bij AI vaak onleesbaar of veranderen van frame tot frame.
• Kijk hoe dingen bewegen. Haar dat vreemd golft, kleding die door een arm heen gaat of een achtergrond die zacht meebeweegt, wijzen vaak op een gegenereerde video.
• Luister of het geluid klopt bij de lippen en de ruimte. Een stem die te schoon klinkt voor een drukke straat is verdacht.
• Controleer het account. Een profiel dat pas kort bestaat en alleen maar virale fragmenten plaatst, verdient extra argwaan.
• Zoek de bron op. Gaat een video over nieuws, kijk dan of een landelijk medium hetzelfde meldt voordat je hem deelt.

Die laatste stap is de belangrijkste. Een video van een politicus of bekende Nederlander die iets schokkends zegt, is precies het soort beeld dat met AI wordt gemaakt om ophef te veroorzaken. Ook stemmen zijn tegenwoordig makkelijk na te maken, zoals we uitlegden in ons stuk over stem klonen en hoe je jezelf beschermt.

Wat je doet als je twijfelt

Twijfel je over een video, deel hem dan niet. Via de deelknop in TikTok kun je een video melden als misleidend. Dat helpt het platform om ongelabelde AI-video’s te vinden. Zie je een nepvideo van een echte persoon, dan loont het ook om het account te bekijken, want vaak zit er een netwerk van nepprofielen achter. In ons stuk over nepprofielen lees je waar je op let.

Maak je zelf video’s met AI, zet dan de schakelaar voor AI-inhoud aan bij het plaatsen. Dat is nu al de regel op TikTok. Voor gewone makers is het label geen schande maar gewoon eerlijk tegenover je kijkers.