Weersverwachting met AI van DeepMind beter dan Europese modellen: wat jij merkt
Inhoudsopgave
Wat er bij Isaias gebeurde
Volgens CNN voorspelde het orkaancentrum al bij het eerste bericht dat Isaias een orkaan van categorie 2 zou worden, toen de storm nog niet eens een naam had. De klassieke modellen twijfelden op dat moment nog en rekenden op een zwakkere storm met een andere route, verder naar het westen. Isaias kwam op 9 oktober als orkaan van categorie 2 aan land in het noordwesten van Florida, in lijn met wat het AI-model had laten zien.
Het was bovendien een bijzondere storm. Volgens Yale Climate Connections was Isaias de eerste orkaan van het Atlantische seizoen, en zo laat in het jaar was dat sinds 1914 niet meer gebeurd. Het water in de Golf was recordwarm, waardoor de storm snel aansterkte.
Het orkaancentrum vertrouwt het model niet blind. Directeur Michael Brennan zei tegen CNN dat de AI-modellen consistenter waren van de ene berekening op de andere. Vorig jaar voorspelde het centrum met hulp van hetzelfde model al vroeg dat orkaan Melissa uitzonderlijk sterk zou worden voordat die Jamaica trof.
Wat een AI-weermodel anders doet
Klassieke weermodellen rekenen met natuurkundige vergelijkingen hoe lucht, water en warmte zich gedragen. Dat vraagt enorme supercomputers en uren rekentijd. Een AI-model zoals WeatherNext van DeepMind werkt anders. Het heeft van tientallen jaren aan weergegevens geleerd hoe het weer zich meestal ontwikkelt, en krijgt daarnaast de actuele metingen. Daardoor maakt het in korte tijd een verwachting, en kan het er veel tegelijk maken om te zien hoe zeker een voorspelling is.
Dat betekent niet dat de klassieke modellen verdwijnen. Meteorologen gebruiken ze naast elkaar, en de AI-modellen worden getraind op gegevens die mede uit die klassieke modellen komen. Ook het Europese weercentrum ECMWF, waar het KNMI op leunt, draait sinds 2025 een eigen AI-model naast zijn bekende rekenmodel. De kop dat AI beter is dan Europa klopt dus voor deze storm, maar Europa zit zelf ook niet stil.
Wat jij ervan merkt
Eerlijk gezegd minder dan je zou hopen. De grootste winst van AI-modellen zit in grote weersystemen over een paar dagen, zoals de route van een orkaan of de komst van een storm. Voor de vraag of het om vijf uur gaat regenen in jouw straat, kijken weer-apps vooral naar de buienradar en korte verwachtingen. Daar maakt een wereldwijd AI-model weinig verschil.
Welke modellen jouw weer-app gebruikt, vertellen de meeste aanbieders niet. Google zet zijn eigen AI-weermodel wel in voor het weer in zijn zoekmachine en op Pixel-telefoons. Bij andere apps is het meestal een mix van bronnen.
Wil je zelf zien hoe verschillend modellen kunnen uitpakken, kijk dan bij een onrustige weersverwachting eens naar twee of drie apps naast elkaar. Lopen ze ver uiteen, dan is de verwachting gewoon onzeker, welk model er ook achter zit. Juist in die situaties zijn de officiële waarschuwingen van het KNMI de betere leidraad dan een percentage in een app. Die waarschuwingen worden opgesteld door meteorologen die alle modellen naast elkaar leggen, de klassieke en de nieuwe. Dat is in feite precies wat het Amerikaanse orkaancentrum bij Isaias deed, alleen viel de keuze daar deze keer duidelijk op het AI-model.
Wij verwachten dat je het vooral gaat merken bij extreme situaties, zoals een storm die een paar dagen eerder goed wordt voorspeld, waardoor een waarschuwing eerder kan komen. Dat is minder zichtbaar dan een nieuwe functie in een app, maar wel waar het er echt toe doet. De les van Isaias is vooral dat AI hier geen speeltje meer is, maar gereedschap waar professionals op durven te bouwen.
