Een boek schrijven met de gratis tool van de schrijver van Silo: wat AI erin doet

Wat NEO is en waar het vandaan komt

Bright beschreef de tool op 1 oktober als minimalistisch in de stijl van iA Writer, maar dan met functies die speciaal voor boekschrijvers zijn bedacht. Howey zelf vertelt op zijn blog dat hij jaren geleden al een ideaal schrijfprogramma voor ogen had. Word doet hem te veel dingen tegelijk, Scrivener zit hem te vol met snufjes. Hij wilde een zwart scherm, zijn woorden en een woordenteller, verder niets. Sinds deze zomer schrijft hij er zelf zijn boeken in, en nu mag iedereen het gebruiken.

Op het kanaal van Howey staat een uitlegvideo waarin hij laat zien hoe de boekenplank, de manuscriptweergave en de belangrijkste sneltoetsen werken.

Wat de tool voor je regelt

Het meeste werk van NEO zit in de dingen die je in een gewone tekstverwerker steeds zelf moet doen. Een paar voorbeelden die de praktijk van een lang verhaal een stuk lichter maken.

• Hoofdstukken nummeren zichzelf, ook als je er later een tussen voegt. Twee keer op Enter begint een nieuwe scène, drie keer een nieuw hoofdstuk.
• Geschrapte stukken gaan naar een aparte plek, de darlings. Je gooit dus nooit iets echt weg.
• Met een plaatshouder markeer je een naam, datum of feit dat je nog moet uitzoeken, zodat je door kunt schrijven.
• Je zet een dagdoel in woorden, doet getimede schrijfsprints en ziet een voortgangsbalk op het omslag van je boek groeien.
• Werk wordt doorlopend opgeslagen, met twee weken aan reservekopieën.
• Klaar? Je exporteert naar EPUB, Word, PDF, HTML, Markdown of platte tekst.

De spellingcontrole staat standaard uit, wat Howey bewust zo heeft gedaan. Rode kringeltjes onder elke zelfverzonnen naam halen je volgens hem uit je flow. Wil je ze toch, dan zet je ze met een sneltoets aan. Fijn voor Nederlandse schrijvers is dat het programma ook in het Nederlands te gebruiken is, naast onder meer Engels, Duits en Frans.

Wat AI er wel en niet in doet

Hier zit het misverstand. Er zit in NEO geen chatbot die je volgende zin afmaakt, je plot bedenkt of je hoofdstuk herschrijft. De enige AI-functie is het omslag. Volgens de uitleg bij de broncode kan NEO, zodra je verhaal de duizend woorden voorbij is, de tekst lezen en er een abstract omslag bij maken. Dat gaat via OpenAI, en daarvoor moet je zelf een API-sleutel van OpenAI invullen. Zonder sleutel krijgt elk boek gewoon een gegenereerd abstract patroon met een titel in een echt lettertype.

Howey zegt er nadrukkelijk bij dat die omslagen niet bedoeld zijn om te publiceren. Ze zijn er voor de motivatie, zodat je werk op de digitale boekenplank er al als een boek uitziet. Dat past bij het idee achter het hele programma, dat het zo moet voelen alsof je in een boek zit te schrijven.

Daarmee laat NEO precies het moeilijke deel aan jou, het schrijven zelf. Dat vind ik eerlijk gezegd een verademing. De meeste schrijftools met AI proberen je zo snel mogelijk aan een tekst te helpen, en dat levert vaak tekst op die naar machine ruikt. Waarom dat zo is, lees je in ons stuk over AI-teksten die menselijk of empathisch klinken, maar niet allebei. Wil je AI gebruiken om te brainstormen of een feit op te zoeken, dan kan dat natuurlijk nog steeds, gewoon in een apart venster.

Wat het kost en wat je nodig hebt

NEO is gratis. Er is geen account, geen abonnement en geen proefperiode, en je manuscript wordt niet in de cloud opgeslagen. Volgens Bright vraagt Howey er maar één ding voor terug, namelijk dat je het boek afmaakt waar je van droomt. Alleen als je AI-omslagen wilt, betaal je OpenAI per afbeelding via je eigen API-sleutel.

Wat je nodig hebt om te beginnen is overzichtelijk.

• Een computer met Windows, macOS of Linux.
• Het installatiebestand van de downloadpagina van NEO.
• Een plek om je bestanden te back-uppen, want alles staat lokaal.

Houd er rekening mee dat het programma nog jong is. Howey noemde de eerste versie zelf nog niet eens bètawaardig, en op Windows krijg je bij de installatie een waarschuwing omdat het programma niet via Microsoft is ondertekend. Importeren van een bestaand manuscript kan wat gepruts vragen, want NEO is vooral gemaakt om nieuwe projecten te beginnen en af te maken.

Voor wie al lang een verhaal wil schrijven maar elke keer strandt in een leeg Word-document, is dit een mooi duwtje. Niet omdat de tool het werk overneemt, maar omdat hij alles weghaalt wat tussen jou en je volgende zin in staat.