AI-verbod op de basisschool: wat de Kamer wil en wat het voor je kind betekent

Voor ouders roept dat meteen vragen op. Mag mijn kind thuis nog met een chatbot zijn huiswerk maken? Verandert er morgen iets op school? Het korte antwoord is nee, en het is goed om te snappen waarom.

Wat de Kamer precies wil

Het voorstel gaat over het gebruik van generatieve AI in het klaslokaal van de basisschool. Dat zijn tools die zelf tekst of beeld maken, zoals ChatGPT, Claude en Copilot. CDA-Kamerlid Armut zegt het zonder omwegen: “Generatieve AI voegt voor basisschoolleerlingen wat ons betreft niks toe.” Volt-Kamerlid Dassen trekt de vergelijking met sociale media, die volgens hem ooit veel te kritiekloos de school in kwamen.

Belangrijk om te weten is dat een Kamermeerderheid nog geen wet is. Staatssecretaris Tielen begrijpt de zorgen, maar wil AI op dit moment niet verbieden voor basisschoolleerlingen. Ze werkt aan een plan voor digitalisering in het onderwijs en vraagt daar meer tijd voor. Er is dus geen ingangsdatum, en hoe een verbod er in de praktijk uit zou zien (alleen in de klas, of ook in huiswerkopdrachten) is nog niet uitgewerkt.

Ook in het onderwijs zelf zijn de meningen verdeeld. De PO-Raad, de vereniging van basisscholen, is blij met het voorstel en wijst op eerste onderzoeken waaruit blijkt dat leerlingen minder leren als ze veel met generatieve AI werken. Een totaalverbod vindt de raad wel plotseling. Leraar groep 8 en onderwijskundige Barend Last snapt dat kinderen geen onbeperkte toegang moeten hebben, maar waarschuwt dat een te breed verbod ze juist onvoorbereid laat. Hij wijst op onderwijschatbots die bewust geen antwoorden voorzeggen. Die nuance gaat straks bepalen wat er wel en niet onder een verbod valt.

Wat het voor je kind thuis betekent

Een verbod in de klas gaat niet over de keukentafel. Thuis beslis je als ouder zelf, en daar helpt het om te weten dat de grote chatbots zelf al grenzen stellen. OpenAI zegt in zijn gebruiksvoorwaarden dat je minstens 13 jaar moet zijn voor ChatGPT, en jonger dan 18 alleen met toestemming van een ouder. Voor de meeste basisschoolkinderen is een eigen account dus sowieso niet de bedoeling.

Wil je je kind toch laten kennismaken met AI, doe het dan samen, op jouw account, en praat over wat er gebeurt. Laat zien dat een chatbot soms vol overtuiging iets verkeerds zegt en dat je dat altijd naast een boek of een betrouwbare site legt. Hoe je dat thuis aanpakt, lees je in ons stuk over kinderen slim met AI leren omgaan. Heb je een tiener, kijk dan ook naar de instellingen voor ouderlijk toezicht in ChatGPT, want daar bleek de tienerversie niet waterdicht.

Voor huiswerk is de praktische vuistregel simpel. Een chatbot mag uitleggen, maar niet het werk maken. Vraag je kind om in eigen woorden te vertellen wat het geleerd heeft. Lukt dat niet, dan heeft de chatbot het werk gedaan en het kind niet. Dat is precies het effect waar de PO-Raad voor waarschuwt, en dat kun je thuis al voorkomen, met of zonder verbod.