Zelf een pc bouwen ruim de helft duurder door AI: kopen of wachten?

Waar de prijsstijging vandaan komt

Niet elk onderdeel werd duurder. Volgens Tweakers zit de klap vooral in onderdelen met geheugenchips. De gemiddelde meerprijs per systeem kwam uit op bijna 800 euro, en bij zware systemen zoals een game-pc voor 4K of een krachtige werkcomputer ligt dat nog flink hoger.

Het verband met AI is direct. De servers waarop AI-modellen draaien, gebruiken enorme hoeveelheden geheugen, waaronder een speciaal soort geheugen dat HBM heet. Volgens marktonderzoeker TrendForce kost het maken van HBM veel meer siliciumwafers dan gewoon geheugen. Fabrikanten zetten hun productie vol op die lucratieve AI-markt, en voor het geheugen in jouw pc blijft minder over.

Wordt het binnenkort beter?

Voor werkgeheugen ziet het er niet goed uit. Tweakers merkt op dat de prijzen na een korte adempauze in het voorjaar en de zomer weer stevig stijgen. TrendForce verwacht dat de vraag naar geheugen in 2027 opnieuw sneller groeit dan het aanbod. Fabrikanten bouwen wel nieuwe fabrieken, maar die draaien pas in de tweede helft van 2027 op volle toeren, en een echt verschil in het aanbod verwacht TrendForce pas in 2028. Het tekort wordt in 2027 volgens het bureau zelfs groter.

Bij ssd’s is er meer hoop. Fabrikanten van flashgeheugen brengen in 2027 meer capaciteit online, terwijl de vraag uit de consumentenmarkt zwak blijft. TrendForce verwacht daardoor dat de markt voor ssd-geheugen in de tweede helft van 2027 ruimer wordt, met druk op de prijzen.

Wie wacht op goedkoper werkgeheugen, wacht waarschijnlijk tot in 2028. Wie wacht op goedkopere opslag, heeft misschien over een jaar geluk. Dat zijn voorspellingen, geen zekerheden, want TrendForce noemt zelf als onzekere factor of de grote clouddiensten hun recordinvesteringen in AI volhouden.

Kopen of wachten

De keuze hangt vooral af van hoe hard je de nieuwe pc nodig hebt. Drie situaties komen het meest voor.

Je huidige computer is stuk of echt te traag voor je werk. Dan heeft wachten weinig zin. Twee jaar met een pc die je hindert is een hoge prijs voor een besparing die misschien pas in 2028 komt. Koop nu, maar koop slim, met de tips hieronder.

Je computer werkt nog, maar je wilt graag iets nieuws. Dan is wachten een prima optie. Kijk of je de huidige pc kunt oprekken. Een extra ssd of een nieuwe videokaart is vaak goedkoper dan een complete nieuwe build, en de processor, waar je anders de basis van een nieuw systeem op bouwt, is nauwelijks duurder geworden. Over een jaar weet je meer over de ssd-prijzen.

Je wilt een computer om zelf AI-modellen op te draaien. Dan zit je in de lastigste positie, want juist voor lokale AI is veel werkgeheugen het belangrijkste onderdeel. Wie wil weten hoeveel geheugen echt nodig is, vindt een overzicht bij zelf een AI-model op je laptop draaien. Bedenk goed of je die modellen echt lokaal nodig hebt, of dat een abonnement op een clouddienst voor jouw gebruik voorlopig voordeliger is.

Zo bespaar je als je nu koopt

• Hergebruik wat kan. Een ssd uit je oude computer kan vaak gewoon mee, als die nog niet te oud is. Ook een kast, voeding en koeler gaan meestal jaren mee, en die onderdelen zijn niet duurder geworden.
• Kies een moederbord met vrije geheugensloten. Dan begin je met de hoeveelheid werkgeheugen die je nu echt nodig hebt, en breid je later uit als de prijzen zakken.
• Begin met een kleinere ssd. Omdat de vooruitzichten voor opslag beter zijn, kun je later een tweede schijf toevoegen.
• Vergelijk met kant-en-klare systemen. Leg ook een kant-en-klare pc met dezelfde specificaties naast je zelfbouwlijst. Zelfbouw is niet vanzelf de voordeligste weg meer nu juist de losse onderdelen zo zijn gestegen.

Het is een ongemakkelijke boodschap, maar het past bij wat er in de hele techwereld gebeurt. AI maakt veel dingen makkelijker, en het maakt tegelijk de onderdelen waar het op draait schaars. Wie nu een pc nodig heeft, betaalt daar de rekening voor. Wie kan wachten, wint het meest bij geduld met de opslag, en niet bij het geheugen.