AI-fabriek in de Rotterdamse haven: wat een Europese AI voor jouw gegevens doet

Wat er in Rotterdam komt

Het initiatief komt van het bedrijf VOLT. Topman Han de Groot bevestigde tegenover AG Connect dat Nebius een substantieel deel van de rekenkracht afneemt. VOLT bouwt de gebouwen en installeert de AI-chips, Nebius huurt ze voor lange tijd. Voor de eerste fase rekent VOLT op een investering van 7 miljard euro. Volgend jaar staat in het teken van vergunningen, en de bouw moet in 2028 kunnen beginnen. De eerste fase bestaat uit twee gebouwdelen, de volledige fabriek uit zes.

De plek is bewust gekozen. Zo’n datacenter gebruikt enorm veel stroom, en op de Maasvlakte komt de stroom van windparken op zee aan land. Door daar te bouwen hoeft die stroom niet over het overvolle elektriciteitsnet landinwaarts. Dat de zorgen over stroomverbruik terecht zijn, erkent De Groot zelf ook.

Een AI-fabriek is overigens geen fabriek in de gewone zin. Er rollen geen producten van de band. Het is een datacenter vol gespecialiseerde chips die AI-modellen trainen en draaien. De Europese Unie stimuleert zulke grote AI-fabrieken, omdat Europa voor rekenkracht nu sterk afhankelijk is van Amerikaanse bedrijven.

Wat dit wel en niet doet voor je gegevens

Hier zit een misverstand dat vaak voorkomt. Een datacenter in Europa betekent niet automatisch dat je gegevens Europees beschermd zijn. Het hangt af van wie het datacenter gebruikt en welk bedrijf de dienst levert.

Amerikaanse bedrijven kunnen door de Amerikaanse overheid worden verplicht om gegevens af te staan, ook als die in een Europees datacenter staan. Dat is precies waarom Europese overheden en bedrijven steeds vaker kiezen voor Europese aanbieders. Nebius heeft zijn hoofdkantoor in Amsterdam, en dat is voor die vraag relevanter dan de plek van de server.

Voor jou als gebruiker van een chatbot verandert er pas iets als er diensten bovenop draaien die je ook echt gebruikt. Nebius levert rekenkracht aan bedrijven en ontwikkelaars, niet een chatbot voor consumenten. De fabriek maakt het wel makkelijker voor Europese AI-bedrijven om op grote schaal te werken zonder Amerikaanse cloud.

Wanneer je er iets van merkt

Niet snel. Als alles volgens plan gaat, begint de bouw in 2028, en de eerste capaciteit komt volgens berichtgeving pas rond 2030 beschikbaar. Vergunningen, stroomaansluitingen en de levering van chips kunnen dat nog vertragen. Wie nu een chatbot zoekt die zijn gegevens in Europa houdt, moet dus niet op Rotterdam wachten.

Er zijn nu al mogelijkheden. Le Chat van het Franse Mistral is de bekendste Europese chatbot, en in ons stuk over het nieuwe model van Mistral lees je wat die voor Nederlandse gebruikers kan. Verschillende grote aanbieders bieden zakelijke klanten de mogelijkheid om gegevens in Europa te laten opslaan. En wie het helemaal zeker wil, kan een model op zijn eigen computer draaien, zoals we uitlegden in ons stuk over privé chatten met AI.

Waarom het toch belangrijk is

Wij zien de AI-fabriek vooral als een investering in keuzevrijheid. Op dit moment draait bijna alle grote AI op Amerikaanse infrastructuur. Dat maakt Europa kwetsbaar, voor prijsverhogingen, voor veranderende regels in Washington en voor de vraag wie er bij je gegevens kan. Een groot Europees datacenter verandert dat niet in een keer, maar het is een voorwaarde om ooit Europese alternatieven te hebben die net zo goed zijn als ChatGPT.

Tot die tijd blijft de beste bescherming wat je zelf in de hand hebt. Kijk welke gegevens je deelt, zet training uit waar dat kan en kies bewust welke dienst je voor gevoelige vragen gebruikt. Dat werkt vandaag al, en niet pas in 2030.