Nieuwe AI-laptops van Microsoft: heb jij zo'n AI-pc eigenlijk nodig?

Wat Microsoft precies heeft laten zien

Volgens CNBC is de laptop gebouwd rond een nieuwe chip van Nvidia, de RTX Spark. Dat is de eerste pc-chip van Nvidia op basis van Arm, de techniek die je ook uit telefoons kent. Processor en grafische kaart zitten in één geheel, met tot 20 rekenkernen en tot 128 GB gedeeld werkgeheugen. De chip levert volgens Microsoft tot één petaflop aan AI-rekenkracht. Nvidia-topman Jensen Huang vergeleek dat op het podium met een serverkast die Nvidia in 2016 aan datacenters verkocht.

Verder gaat het om een laptop met een scherm van 15 inch en een gewicht van ongeveer twee kilo. Er zit een magnetische USB-C-aansluiting op om op te laden, iets wat Apple-gebruikers van MagSafe kennen. Op de productpagina van Microsoft staat dat je er lokaal AI-agents op kunt laten draaien met modellen tot 120 miljard parameters. In de presentatie liet Microsoft zien hoe een app sommige AI-verzoeken op de eigen grafische chip afhandelt, herkenbaar aan een groen blaadje, en andere naar de cloud stuurt.

In de officiële video van Microsoft zie je de laptop in gebruik bij 3D-werk en videobewerking, het soort taken waar hij voor bedoeld is.

Over Nederland is nog niets gezegd. Ook de Engelstalige technieksite Tbreak merkt op dat alle informatie alleen over de Amerikaanse lancering gaat. Wil je weten wat er verder op het evenement over Windows werd verwacht, dan staat dat in onze vooruitblik op het evenement van Microsoft.

Wat een AI-pc kan dat je huidige laptop niet kan

Het grootste misverstand rond AI-laptops is dat je er ChatGPT, Gemini of Copilot beter mee zou kunnen gebruiken. Dat klopt niet. Als je een vraag stelt aan een van die chatbots, wordt het antwoord berekend op de servers van OpenAI, Google of Microsoft. Je laptop doet weinig meer dan de tekst tonen. Een laptop van vijf jaar oud geeft je daar precies hetzelfde antwoord.

Het verschil zit in AI die je zelf op je computer draait. Daar levert zo’n zware chip echt iets op.

• Privacy. Wat je typt, uploadt of laat analyseren, verlaat je computer niet. Voor vertrouwelijke documenten van je werk of persoonlijke aantekeningen is dat een echt argument.
• Zonder internet. Een lokaal model werkt ook in de trein zonder bereik of op een vakantieadres met slechte wifi.
• Geen kosten per gebruik. CNBC wijst erop dat je modellen kunt draaien zonder je zorgen te maken over hoge maandrekeningen. Voor ontwikkelaars die de hele dag een AI laten programmeren, telt dat op.
• Grotere modellen. Hoe meer werkgeheugen de grafische chip kan gebruiken, hoe groter het model dat je lokaal laat draaien. Met 128 GB kom je in een klasse die je tot nu toe alleen bij zware werkstations of een Mac met veel geheugen zag.

Hoe lokaal chatten in de praktijk werkt en welke programma’s je daarvoor gebruikt, lees je in ons stuk over privé chatten met AI zonder je gegevens weg te geven. Daar zie je ook dat een gewone laptop met een kleiner model al een heel eind komt.

Voor wie is zo’n laptop de moeite waard

Eerlijk gezegd voor een kleine groep. Ik zie er drie.

Ontwikkelaars die met AI programmeren. Wie de hele dag een codeerassistent gebruikt en die liever lokaal laat draaien, heeft hier het meeste aan. Microsoft liet zien dat je zulke agents in Windows 11 kunt opsluiten in een afgeschermde omgeving, zodat ze niet zomaar overal in je systeem kunnen komen. Dat is precies het soort voorzorg dat je wilt bij software die zelfstandig dingen uitvoert.

Makers van beeld, video en 3D. Wie beelden genereert, video bewerkt of in 3D-programma’s werkt, profiteert van een sterke grafische chip. Dat geldt met en zonder AI, en het is ook waar Microsoft de laptop vooral op richt.

Mensen die vertrouwelijk werk niet naar de cloud willen sturen. Denk aan een advocaat, een arts of een journalist met gevoelige bronnen. Een sterk lokaal model kan voor die groep het verschil maken tussen wel of geen AI gebruiken.

Herken je jezelf niet in een van die drie, dan zou ik dit geld niet uitgeven aan een laptop. Schrijf je mails, maak je samenvattingen en stel je af en toe een vraag aan een chatbot, dan doet je huidige laptop dat prima. Het geld is dan beter besteed aan een abonnement op de chatbot die je het meest gebruikt, als je de gratis versie te beperkt vindt.

Waar je op let als je toch een AI-laptop zoekt

De Surface Laptop Ultra is niet de enige. Ook andere merken komen met laptops op de chip van Nvidia, en daarnaast zijn er al twee jaar laptops met een aparte AI-chip, de zogeheten NPU. Microsoft introduceerde daarvoor in 2024 het label Copilot+ pc, maar laat die naam volgens CNBC inmiddels minder nadrukkelijk vallen. Een paar dingen om op te letten.

1. Werkgeheugen gaat voor alles. Bij lokale AI bepaalt het geheugen hoe groot het model mag zijn. Kies liever meer geheugen dan een iets snellere processor. Achteraf bijplaatsen kan bij dit soort laptops meestal niet.
2. Arm of niet. De nieuwe chip van Nvidia werkt met Arm, net als de eerdere Copilot+ laptops met een chip van Qualcomm. De meeste bekende programma’s zijn daar inmiddels geschikt voor, maar controleer vooraf of je vaste software, zoals een boekhoudpakket of een oud spel, goed werkt.
3. Wat je echt gaat draaien. Weet je nog niet welk lokaal model of welk programma je wilt gebruiken, probeer het dan eerst op je huidige computer. Merk je dat het te traag gaat, dan weet je wat je nodig hebt. Begin je zonder plan, dan betaal je voor rekenkracht die stil blijft liggen.
4. Wacht op Europa. Er is nog niets bekend over de prijs en levering in Nederland. Eerdere AI-functies van grote techbedrijven kwamen later of afgeslankt naar Europa. Dat zag je ook bij de laptop van Google, waarover we schreven in ons stuk over de Googlebook.

Mijn advies

De Surface Laptop Ultra laat zien waar het naartoe gaat. Steeds meer AI gaat naar je eigen apparaat, en Microsoft-topman Satya Nadella zei op het evenement dat hij verwacht dat het rekenwerk de komende jaren meer verspreid raakt over apparaten in plaats van alleen datacenters. Voor de meeste mensen is dat een ontwikkeling om te volgen, niet een reden om nu een nieuwe laptop te kopen. Je huidige computer werkt nog jaren uitstekend met de chatbots die je al gebruikt.

Ben je ontwikkelaar, maker of werk je met gegevens die je echt niet uit handen wilt geven, dan is dit wel de eerste Windows-laptop die serieus lokale AI aankan. Wacht dan de eerste tests en de Europese beschikbaarheid af voordat je beslist. En wil je weten welke open modellen je straks op zo’n machine zou draaien, lees dan eerst ons overzicht van open AI-modellen die je zelf kunt gebruiken.