Tienerversie van ChatGPT niet veilig volgens onderzoek: wat je als ouder doet
Inhoudsopgave
Bright schreef over het onderzoek, dat Common Sense Media op 7 oktober 2026 publiceerde. De organisatie noemt ChatGPT for Teens een “onaanvaardbaar risico” voor gebruikers onder de 18. Het onderzoek is in de Verenigde Staten gedaan, maar de problemen zitten in de software zelf en niet in een Amerikaanse regel.
Wat de onderzoekers vonden
Common Sense Media testte ruim 4000 prompts via accounts die bij gebruikers van 13 tot 17 jaar hoorden, zowel voor als na de introductie van de tienerversie. In het persbericht van de organisatie staan de belangrijkste punten.
- Geen meldingen aan ouders. Op nieuwe accounts die aan een ouder waren gekoppeld, kwam er geen enkele melding, ook niet na gesprekken van een uur over zelfbeschadiging, zelfdoding of eetproblemen.
- Doorverwijzen gaat vaak mis. In meer dan een op de vier gevallen waarin een verwijzing naar hulp nodig was, bleef die uit.
- Leeftijd wordt niet herkend. Testaccounts die als volwassen stonden ingesteld, schakelden nooit over naar de tienerversie, hoe vaak de onderzoekers ook lieten merken dat er een jongere achter zat.
- Huiswerk maken kan gewoon. In de studiemodus verscheen een knop om het antwoord te laten zien, en ook op andere manieren was die modus makkelijk te omzeilen.
- Nog steeds een vriendje. De chatbot bleef gevoelens en voorkeuren uiten, terwijl OpenAI juist had beloofd dat minder te doen.
Het advies van de organisatie is helder. Ouders moeten niet vertrouwen op ingebouwde bescherming en meldingen. Ik zou daar aan toevoegen dat die ingebouwde bescherming wel iets doet, maar dat je hem moet zien als een extra laag en niet als oppas.
De instellingen die je wel kunt gebruiken
Ouderlijk toezicht in ChatGPT werkt door het account van je kind aan dat van jou te koppelen. Je vindt het in de instellingen onder ouderlijk toezicht. Na het koppelen krijgt de tiener automatisch extra filters op bijvoorbeeld grof geweld, seksueel rollenspel en extreme schoonheidsidealen. Daarnaast kun je zelf een paar dingen regelen.
- Stille uren. Tijden waarop ChatGPT niet werkt, bijvoorbeeld ’s nachts of tijdens het eten. Je kunt meerdere blokken instellen.
- Geheugen uit. Dan onthoudt ChatGPT niets over je kind tussen gesprekken. Dat remt het vriendjesgevoel dat de onderzoekers beschrijven.
- Spraakmodus uit. Praten met een stem voelt persoonlijker dan typen, en dat maakt het voor sommige kinderen makkelijker om er lang aan te blijven hangen.
- Afbeeldingen maken uit. Dan kan ChatGPT geen beelden maken of bewerken.
- Niet laten trainen. Dan worden de gesprekken van je kind niet gebruikt om de modellen te verbeteren.
Belangrijk om te weten is dat je door het koppelen niet meeleest. Je ziet geen gesprekken en geen chatgeschiedenis. Ontkoppelt je kind het account, dan krijg je daar wel een bericht van. En zoals het onderzoek laat zien, zou je ook een melding moeten krijgen bij signalen over zelfbeschadiging, maar daar kun je op dit moment niet op rekenen.
Wat je thuis zelf doet
Instellingen zijn het makkelijke deel. Het lastigere en belangrijkere deel is het gesprek. Vraag gewoon waar je kind ChatGPT voor gebruikt. Vaak is dat huiswerk, soms is het iets persoonlijkers. Een chatbot die altijd klaarstaat, nooit moe is en altijd begripvol reageert, is voor een tiener die ergens mee zit aantrekkelijk. Juist dan wil je dat er ook een mens in beeld is.
Een paar dingen die helpen:
- Leg uit dat een chatbot geen vriend is, ook al praat hij zo. Hij is gemaakt om je aan de praat te houden.
- Spreek af dat ChatGPT bij huiswerk mag uitleggen, maar niet het antwoord geeft. Laat je kind daarna in eigen woorden vertellen wat het heeft geleerd.
- Laat de laptop of telefoon ’s avonds niet mee naar de slaapkamer gaan, of zet in elk geval de stille uren aan.
- Zorg dat je kind weet waar het terechtkan als het echt niet goed gaat. In Nederland is dat bijvoorbeeld 113 Zelfmoordpreventie, ook anoniem via de chat, en de Kindertelefoon.
Meer ideeën om AI samen te leren gebruiken lees je in ons stuk over je kind thuis slim met AI leren omgaan.
Wat er nu van OpenAI wordt gevraagd
Common Sense Media wil dat OpenAI de leeftijdsinschatting betrouwbaar maakt, ouders echt waarschuwt, de crisishulp verbetert, stopt met het maken van huiswerk en de indruk weghaalt dat de chatbot gevoelens heeft. Volgens de organisatie moeten die functies eerst onafhankelijk worden getest voordat de tienerversie weer aan jongeren wordt aangeboden.
Tot dat gebeurt is mijn advies eenvoudig. Zet de instellingen aan die er zijn, want ze kosten je vijf minuten. Maar ga er niet van uit dat ChatGPT je belt als er iets mis is. Dat blijft voorlopig jouw werk, en eerlijk gezegd is dat ook de plek waar het hoort.
